Зорин, Григорий Трофимович

Рувики тiп сайттаң
Григорий Трофимович Зорин
Григорий Трофимович Зорин.jpg
Тӧреен кӱні 10 азығ айы 1920({{padleft:1920|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})
Тӧреен чирi Усятское аал, Бийск аймағы, Алтай крайы
Ӱреен чылы 11 кӧрік айы 1976({{padleft:1976|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:11|2|0}}) (56 час)
Ӱреен чирi Заречный посёлок, Олёкминск аймағы, Якутск АССР
Хазна  СССР
Войско кӧрімі артиллерия
Служба чыллары 1940—1945
Аарластығ ады

Кічіг сержант

кічіг сержант
Часть 1-ғы Белорус фронтының 69-ҷы армияның 4-ҷі прорыв артиллерия корпузының 12-ҷі артиллерия дивизиязының 46-ҷы артиллерия бригадазының 786-ҷы ниик артиллерия полкының разведка пӧлиинең устаан
Должность разведка пӧлиинің командирі
Чаалазағлар/чаалар Илбек Адалығ чаа
Сыйыхтар паза премиялар
Совет Союзының Матыры
Ленин орденінең Адалығ чааның II степень ордені Сабланыс ордені III степеньі «Махачызы ӱчӱн» медаль (СССР) — 1943
«Ленинградты арачылаан ӱчӱн» медаль «1941—1945 чыллардағы Илбек Ада чаада Германияны чиңіп алған ӱчӱн» медаль «Берлинні алған ӱчӱн» медаль SU Medal For the Liberation of Warsaw ribbon.svg

Григорий Трофимович Зорин (10 азығ айы 1920, Бийск аймағы[d]11 кӧрік айы 1976, Олёкминский район[d], Якутск Автоном Советскай Социалистическай Республиказы[d]) — Тоғысчы-кресеннернің Хызыл Армиязының кічіг сержанты, Илбек Ада чаа араласчызы, Совет Союзының Матыры (1945).

Чуртас чолы

Григорий Зорин 1920 чылда Усятское аалда (амғы Алтай крайындағы Бийск аймағы) тӧреен. 1931 чылда Хакас автоном облазының Тастып аймаандағы Мадыр аалынзар кӧскен. Анда школа тоозып, колхозта тоғынған. 1940 чылның ӱртӱн айында Тоғысчы-кресеннернің Хызыл Армиязының службазына тартылған. 1943 чылдаң сығара Илбек Ада чаа фронттарында чааласхан. Ленинградтағы, Центральнай, Белорус фронттарындағы чаалазығларда араласхан. Палығлатхан. 1944 чылның от айына кічіг сержант Зорин 1-ғы Белорус фронтының 69-ҷы армияның 4-ҷі прорыв артиллерия корпузының 12-ҷі артиллерия дивизиязының 46-ҷы артиллерия бригадазының 786-ҷы ниик артиллерия полкының разведка пӧлиинең устаан. Люблин-Брест операциязында махачызын кӧзіткен[1].

1944 чылның от айының 30-ҷы кӱнінең 31 кӱннің хараазына немецтернің хазыл атызы тузында Пулава саринда Висланы кис парыбызып, разведка иртірібізіп, дивизионға кирек разведка искіриин читірген. Пазағы ӱс кӱнде плацдармдағы чаалазығларда ӧткін араласхан, ол 15 ыырҷы солдадын паза офицерін чох иткен[1][2].

CССР-нын Ӧӧркі Чӧбінің Президиумының 1945 чылның азығ айының 21-ҷі кӱні «Висланы чаанаң кис париғанда, плацдармдағы чаалазығларда махачы тудынған ӱчӱн», чахиинаң кічіг сержант Григорий Зорин Совет Союзының Матыры пӧзік атха турысхан, ағаа Ленин ордені паза 3121 номерліг «Алтын Чылтыс» медаль читірілген[1][3].

Анаң Кидеркі Польшаны позыдарында, Германиядағы чаалазығларда араласхан. Чаа соонаң службадаң позыдылған. Пастап Тастыпта, анаң Якутск АССР-ның Олёкминск аймаандағы Заречный посёлокта чуртаан. Олёкминсктегі леспромхозта істенген. Ӱреен 1976 чылның кӧрік айының 13-ҷі кӱнінде[1].

Ідӧк Ада чааның 2-ҷі степеньніг (17.08.1944)[4] паза 3-чі степень Сабланыс орденнерінең (12.12.1943)[5], медальларнаң, ол санда «Махачызы ӱчӱн» медальнаң (10.09.1943) сыйыхтатхан[1][6].

Совет Союзының Матыры Григорий Зориннің хумартхы тазы, Тастып

Cӧбіре

Ипчізі – Надежда. Хада хонғанынаң хада ікі оол паза пір хыс ӧскір салғаннар[7].

Хумартхызы

Зориннің ады Москвадағы Чиңіс музейінің  (орыс) Сабланыс залында, Ағбандағы Чиңіс паркында Матырларның хумартхы комплекзінде хумартхылалған[8][9].

Хакасиядағы Тастып паза Мадыр аалларда орамалар адалғаннар[1]. Тастып аймаандағы Мадыр аалның ортымах школазына матырның ады пирілген[10].

2022 чылның хандых айының 22-ҷі кӱнінде, Хумартхы паза чобағ кӱнінде, Тастыпта Совет Союзының Матыры Григорий Зоринге хумартхы тас турғызылған[11].

Алған орын

  1. 1 2 3 4 5 6 Григорий Трофимович Зорин. «Герои страны» сайт.
  2. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы ЦАМО. Ф. 33. Оп. 793756. Д. 18. Л. 255—257)..
  3. Указ Президиума Верховного Совета СССР в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы ЦАМО. Ф. 33. Оп. 686046. Д. 5. Л. 1).
  4. Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы ЦАМО. Ф. 33. Оп. 690155. Д. 1821. Л. 1, 20, 21)..
  5. Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы ЦАМО. Ф. 33. Оп. 686044. Д. 2525. Л. 1, 11, 12)..
  6. Приказ о награждении в электронном банке документов «Подвиг народа» (архивные материалы ЦАМО. Ф. 33. Оп. 682526. Д. 1553. Л. 2).
  7. Военнослужащий Росгвардии по Хакасии рассказал о прославленном земляке – Герое Советского Союза Григории Зорине. rosguard.gov.ru (7 Чарыс айы 2020). Дата обращения: 7 Чарыс айы 2025.
  8. Аллея Героев (Абакан, город). Национальная библиотека им. Н. Г. Доможакова. Дата обращения: 7 Чарыс айы 2025.
  9. Зорин Григорий Трофимович / В. С. Яблонский. — Энциклопедия «Хакасия» (Хакасско-Минусинская котловина). — Абакан: Хак. кн. изд-во им. В. М. Торосова, 2022. — Т. 5. — С. 156-157. — 496 с. — ISBN 978-5-7091-0719-9.
  10. Зорин Григорий Трофимович. ookn19.ru. Дата обращения: 7 Чарыс айы 2025.
  11. Владимир Данилов. В Таштыпе увековечили память о двух Героях Советского Союза. Пульс 19 (22 Хандых айы 2022). Дата обращения: 7 Чарыс айы 2025.

Литература

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Достоин звания героя. — Красноярск: Красноярское кн. изд., 1975.
  • Кузнецов И. И., Джога И. М. Золотые Звёзды Алтая. — Барнаул, 1982.