Толмачёв, Алексей Емельянович
| Алексей Емельянович Толмачёв | |
|---|---|
| |
| Тӧреен кӱні | 1 сілкер айы 1925 |
| Тӧреен чирi | |
| Ӱреен чылы | 24 хандых айы 1944 (19 час) |
| Ӱреен чирi | |
| Хазна |
|
| Войско кӧрімі | пехота[d] |
| Служба чыллары | 1942—1944 |
| Аарластығ ады |
|
| Часть |
213-ҷі гвардия атығҷылар полкы (71-ҷі гвардия атығҷылар дивизиязы) |
| Должность | разведчик, пулемётчик |
| Чаалазағлар/чаалар | |
| Сыйыхтар паза премиялар | |
Алексей Емельянович Толмачёв (1 сілкер айы 1925, Краснотуранск аймағы[d], Ким губерниязы — 24 хандых айы 1944, Бешенковичскай аймах[d], Витебск облазы[d]) — Тоғысчы-кресеннернің Хызыл Армиязының гвардия кічіг сержанты, Илбек Адалығ чаа араласчызы, Совет Союзының Матыры (1944).
Чуртас чолы
Алексей Толмачёв 1925 чылның сілкер айының 1-ғы кӱнінде Ново-Свинино аалда тӧреен[К 1]. Пис классты тоос салған соонда, тракторист полған. 1942 чылның кӱрген айында Хакас автоном облазының Сырадағы РВК-зы хоостыра Толмачёв Тоғысчы-кресеннернің Хызыл Армиязына службаа тартылған[2]. Олох чылның азығ айынаң сығара Илбек Адалығ чаа фронттарында чааласхан[3].
1944 чылның хандых айына гвардия кічіг сержанты Алексей Толмачёв 1-ғы Прибалтика фронтының 6-ҷы гвардия армиязының 23-ҷі гвардия атығҷылар корпузының 71-ҷі гвардия атығҷылар дивизиязының 213-ҷі гвардия атығҷылар полкының разведчигі полған.
Белорус ССР-ның Витебск облазын ыырҷы холынаң позытханда, махачызын кӧзіт пирген. 1944 чылның хандых айының 24-ҷі кӱнінде Толмачёв, ағырин немец пулемёдына чағдап киліп, аның расчёдын гранатанаң чара чачырадыбысхан. Анзы атығҷылар частьтарының чолын алнынзар ас пирген. Анаң андар ыырҷызар пар сыхханда, Толмачёв алнындағы отряд санында, Бешенковичскай аймахтың Мамойки аалы хыринда Кидеркі Двинаны кизіп, аның кидеркі саринда плацдарм ӱчӱн паза аны тут халар чаалазығда ӧткін аралазып, тӧрт немец чааҷызын сӱріге апарыбысхан. Ол чаалазығда Толмачёвтың тыны ӱзілген. Белоруссияның Витебск облазындағы Шумилино аймаанда посёлокта сӧӧгі чатча[3].
Сыйыхтар
СССР-ның Ӧӧркі Чӧбінің Президиумының 1944 чылның от айының 22-ҷі кӱнінде сыххан чахиинаң гвардия кічіг сержанты Алексей Толмачёв Совет Союзының Матыры пӧзік атха ӱреен соонда турысхан. Ленин орденінең паза Адалығ чааның 2-ҷі син орденінең[3], «Махачызы ӱчӱн» медальнаң сыйыхтатхан.
Хумартхызы
Толмачёвтың адынаң Хакасиядағы Сыра аалдағы орама адалған[3]. Сыра аалның ӧӧн ачығында «Чиңіс сабланызы» хумартхы комплекске Алексей Толмачёвха чарыдылған хумартхы бюст кірче[4]. Матырның ады Ағбандағы Чиңіс паркындағы Совет Собюзының Матырларына чардылған хумартхы таста пазылых[5].
Чарыдығлар
- ↑ Ново-Свинино аал[1]. 1960 чылларда Хызылчардағы ГЭС -ты пӱдірілген соонда, чирлер суғ алтына кір парған ӱчӱн, аал чох пол парған; амғы туста Хызылчар крайындағы Краснотуранск аймағы полча.
Алған орын
- ↑ См. на карте 1946 года. etomesto.com. Дата обращения: 4 Кічіг хырлас айы 2025.
- ↑ Толмачёв Алексей Емельянович. Книга Памяти Республики Хакасия (4 Хандых айы 2020). Дата обращения: 5 Кічіг хырлас айы 2025. Архивировано 4 Хандых айы 2020 года.
- ↑ 1 2 3 4 Толмачёв Алексей Емельянович. AZ Library. Дата обращения: 5 Кічіг хырлас айы 2025.
- ↑ Мемориал «Слава Победы» (Шира, село). Национальная библиотека им. Н. Г. Доможакова. Дата обращения: 4 Кічіг хырлас айы 2025.
- ↑ Аллея героев в Абакане. Герои страны. Дата обращения: 4 Кічіг хырлас айы 2025.
Литература
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
- Глазков М. Д. Рубежи бессмертия. — Красноярск, 1975. — С. 63—66.
- Достоин звания Героя. — 2-е изд., перераб. и доп. — Красноярск, 1975. — С. 166—167.
Ссылкалар
- 1 сілкер айында тӧрееннері
- 1925 чылда тӧрееннері
- Краснотуранск аймаанда тӧрееннері
- 24 хандых айында ӱрееннері
- 1944 чылда ӱрееннері
- СССР-да ӱрееннері
- Совет гвардиязы
- Совет Союзының Матырлары
- Ленин орденінің кавалерлері
- Адалығ чааның II степень орденінің кавалерлері
- Алфавит пастыра кізілер
- Илбек Ада чаа разведчиктері
- Илбек Ада чааның чаалазығларында ӱрееннері
