Шалимов, Алексей Алексеевич

Алексей Алексеевич Шалимов
Тӧреен кӱні	13 кӧрік айы 1913({{padleft:1913|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})
Тӧреен чирi	Иркутск облазы[d], РСФСР[d]
Ӱреен чылы	2 чарыс айы 1943({{padleft:1943|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:2|2|0}}) (30 час)
Ӱреен чирi	Лепляво[d], Гельмязовс аймағы[d], Полтава облазы[d], Украин ССР[d], СССР[d]
Хазна	СССР
Чаалазағлар/чаалар	Совет-фин чаазы Илбек Адалығ чаа
Сыйыхтар паза премиялар

Алексей Алексеевич Шалимов (13 кӧрік айы 1913, Иркутск облазы^[d] — 2 чарыс айы 1943, Лепляво^[d], Полтава облазы^[d]) — Воронеж фронтының 47-ҷі армиязының 7-ҷі гвардияның истребитель-танктардаң тоғыр артиллерия бригадазының 1177-ҷі истребитель-танктардаң тоғыр артиллерия полкының командирі. Илбек Адалығ чаа араласчызы. Совет Союзының Матыры.

Чуртас чолы

1913 чылның кӧрік айының 13-ҷі кӱнінде «Будагово» станцияда (амғы Иркутск облазының Тулун аймағы) тимірчолҷы сӧбірезінде тӧреен. Иргейдегі паза Нижнеудинсктегі школаларда ӱгренген. Он класс тоос салған.

1933 чылда Хакас автоном облазының Харатастағы аймах военкомады хоостыра Тоғысчы-кресеннернің Хызыл Армиязына службаа тартылған. 1937 чылда Омсктағы пехота школазының артиллерия пӧлиин тоос салған. Совет-фин чаазының араласчызы полча. 1939 чылдаң сығара ВКП(б) кізізі. Илбек Адалығ чаа фронттарында 1941 чылның хандых айынаң сығара чааласхан.

1942 чылда 421-ҷі армияның артиллерия полкының командирі полыбысхан.

Соонаң 1177-ҷі истребитель-тактардаң тоғыр артиллерия полкының командирі майор Курск тӱгеезіндегі чаалазығда махачызын кӧзіт пирген.

1943 чылның от айының 6—7 кӱннерінде ле майор Шалимовтың устаандағы полк ыырҷының сигізон тоғыс танкын атыбысхан, ол санда 35 аар танкты.

1943 чылның чарыс айының 10-ҷы кӱнінде ыырҷы чааҷылары совет войсколарын Днепр суғның оң саринда, Украинаның Черкасскай облазындағы Канев аймахтың Лепляво аалында, хыза пас сыхханнар. 1177-ҷі истребитель-тактардаң тоғыр артиллерия полкы, кӧні кӧстегнең атып, ыырҷының атаказын тохтадып алған. Пу чаалазығда артиллерия командирі Алексей Шалимовтың тыны ӱзіл парған. Тӱрчедең Шалимовха «подполковник» звание пирілчеткеннеңер чахығ килген.

Украинаның Черкасскай облазындағы Канев аймахтың Лепляво аалында сӧӧгі чатча.

СССР-ның Ӧӧркі Чӧбінің Президиумының 1943 чылның улуғ хырлас айының 24-ҷі кӱнінде сыххан чахиинаң, артиллерия полкынаң піліп устаан ӱчӱн, командованиенің чааҷы чахығларын турыстығ толдырған ӱчӱн паза пу киректе махачызын паза матыр хылиин кӧзіткен ӱчӱн, подполковник Шалимовха Совет Союзының Матыры ат пирілген.

Ікі Ленин орденінең паза Хызыл Знамя орденінең сыйыхтатхан.

Сӧбіре

Ипчізі Вера Лаврентьевна Шалимова полған. Хызы — Лазарева Лидия Алексеевна.

Хумартхы

Шалимовтың адынаң Будаговтағы ортымах школа адалған, паза 2000 чылда аның хойнында айландырылған пионер пірігізі, Тулун городтағы Пионерлер туразы ал чӧрче. Шалимовтың ады олох городтағы Сабланыс хумартхы комплекзіндегі таста пазылых. Матырның адынаң адалған орамада хумартхы чарды хызылған. 2017 чылда Будаговтағы школаның чирінде матырға хумартхы тас турғызылған.

Ағбандағы Чиңіс паркындағы Матырлар Аллеязындағы хумартхы таста Шалимовтың ады пазылых, Москвадағы Илбек Адалығ чааның ӧӧн музейінің Сабланыс залында ады хумартхылалған.

Алған орын

Литература

• Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
• Герои-освободители Черкасщины. Днепропетровск: Промінь, 1980.
• Кузнецов И. И. Золотые звёзды иркутян. Иркутск, 1982.

Ссылкалар

Алексей Алексеевич Шалимов  (рус.). «Герои страны» сайт. Дата обращения: 17 Кічіг хырлас айы 2025.