Белошапкин, Клавдий Флегонтович

Рувики тiп сайттаң
Клавдий Флегонтович Белошапкин
Клавдий Флегонтович Белошапкин.jpg
Тӧреен кӱні 26 улуғ хырлас айы 1924({{padleft:1924|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})
Тӧреен чирi
Ӱреен чылы 25 хосхар айы 2005({{padleft:2005|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:25|2|0}}) (80 час)
Ӱреен чирi
Хазна  СССР
Войско кӧрімі артиллерия
Служба чыллары 1942—?
Аарластығ ады
Полковник
Чаалазағлар/чаалар Илбек Адалығ чаа
Сыйыхтар паза премиялар
Совет Союзының Матыры — 1943
Ленин орденінең — 1943 Адалығ чааның I степень ордені «СССР-ның Тирігліг кӱстерінде Ада чир-сууның службазы ӱчӱн» III степеньніг орден «Чааласхан ӱчӱн» медаль
«Махачы істеніс ӱчӱн (Чааҷы махачызы ӱчӱн) пайрамнығ медаль. Владимир Ильич Ленин тӧрееннең пеер 100 чылына чарыдылған» «1941—1945 чыллардағы Илбек Ада чаада Германияны чиңіп алған ӱчӱн» медаль SU Medal Twenty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg SU Medal Thirty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg
SU Medal Forty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg RUS Medal 50 Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg RUS Medal 60 Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg SU Medal For the Liberation of Warsaw ribbon.svg
SU Medal Veteran of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 30 Years of the Soviet Army and Navy ribbon.svg SU Medal 40 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 50 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg
SU Medal 60 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 70 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg «Чалтырама служба ӱчӱн» 1-ғы степеньніг медаль «Чалтырама служба ӱчӱн» 2-ҷі степеньніг медаль
«Илбек Ада чаа чиңізіне 25 чыл» кӧксіндегі танығ

Украина

Богдан Хмельницкийнің III степеньніг ордені (Украина) Defender of the Motherland Medal ribbon bar (1999).svg Medal for 60 Years of Liberation of Ukraine from Fascist Invaders ribbon bar.svg

Клавдий Флегонтович Белошапкин (26 улуғ хырлас айы 1924, Ужур аймағы[d], Хызылчар крайы[d] — 25 хосхар айы 2005, Киев[d]) — Совет Армиязының полковнигі, Илбек Адалығ чаа араласчызы, Совет Союзының Матыры (1943).

Чуртас чолы

Клавдий Белошапкин 1924 чылның улуғ хырлас айының 26-ҷы кӱнінде Хызылчар крайындағы Ужур аймааның Корнилов аалында кресеннер сӧбірезінде тӧреен. 1930 чылда іҷе-пабазынаң хада Хакас автоном облазындағы Сыралығ Ӱӱс аалзар кӧс парыбысхан. Ортымах ӱгредіг алған. 1942 чылның орғах айында Тоғысчы-кресеннер Хызыл Армиязына службаа тартылып, Томсктағы артиллерия училищезінзер ӱгренерге ызылған. 1943 чылда аны тоосхан соонда, Илбек Ада чаа фронтына читкен. Гвардияның кічіг лейтенанты Клавдий Белошапкин 1943 чылның кӱскӱзінде Чазы фронтының 37-ҷі армиязының 89-ҷы гвардия атығҷылар дивизиязының 196-ҷы гвардия артиллерия полкының 1-ғы батареязының устаныс взводынаң устаан. Днепр ӱчӱн чаалазығда  (орыс) (рус. махачызын кӧзіткен[1].

1943 чылның ӱртӱн айының 30-ҷы кӱнінде Белошапкин Днепрні палыхчылар кимезінең Украина ССР-ның Полтава облазындағы Кременчуг аймааның Келеберда аалы хыринда кискен. Ыырҷыны кӧрҷең орын таап алып, немецтернің контратака тузында полк артиллериязының атызын орта кӧстеен. Ыырҷы подразделениелеріне чағын киліп, рацияҷа 6 пулемёттың, 4 миномёттың, 2 артиллерия орынынаңар искіріп, позы оларға чағын полза даа, позына атысты тартхан. Палығлатхан. Че орнын артыспаан. Белошапкиннің орта кӧстеені ӱчӱн, совет пехота частьтары позицияларын пиктеп, алнынзар кіріп пастааннар[1].

СССР-ның Ӧӧркі Чӧбі Президиумының 1943 чылның ӱртӱн айының 20-ҷі кӱнінде сыххан Чахиинаң, за «Командованиенің чааҷы чахиин турыстығ толдырған паза махачызын кӧзіткен ӱчӱн» гвардияның кічіг лейтенанты Клавдий Белошапкин Совет Союзының Матыры пӧзік званиее турысхан. Ағаа Ленин ордені паза 3734 номерліг «Золотая Звезда» медальы читірілген[1].

1944 чылда Совет Союзының Коммунисттер партиязына кірген. Чаа соонаң Совет Армиязында службазын узаратхан. Пӧзік офицерлер школазын, Чаа-артиллерия командирлері академиязын тоос салған. 1971 чылдаң сығара полковник званиеде Ленинградта служба ирткен. 1990 чыллардаң сығара Киевте чуртаан. 2005 чылның хосхар айының 25-ҷі кӱні ӱреен. Сӧӧгі Киевтегі «Берковцы» сыыратта чатча[1].

Сыйыхтар

  • Ленин ордені (20.12.1943)[2] ;
  • «Алтын Чылтыс» медаль (20.12.1943)[2];
  • «1941—1945 чыллардағы Илбек Ада чаада Германияны чиңіп алған ӱчӱн» медаль (16.09.1945)[3];
  • Илбек Ада чааның 1-ғы степень ордені[4][1];
  • «Ада чир-сууна СССР-ның Тирігліг Кӱстерінде службазы ӱчӱн» 3-ҷі степеньніг ордені[1];
  • медальлар.

Хумартхызы

Белошапкиннің ады Москвадағы Илбек Адалығ чааның ӧӧн музейінің  (орыс) (рус. Сабланыс залында хумартхылалған. Хакасияда олған паза саарбах тузы ирткен матырның ады Ағбандағы Чиңіс паркында Матырлар аллеязындағы, ідӧк Орджоникидзе аймаандағы Копьёв посёлоктағы хумартхы таста пазылған[5][6][7].

Алған орын

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Клавдий Флегонтович Белошапкин. «Герои страны» сайт.
  2. ↑ 1 2 Белошапкин Клавдий Флегонтович. ookn19.ru. Дата обращения: 29 Ӱртӱн айы 2025.
  3. ↑ Приказ(указ) о награждении и сопроводительные документы к нему. Подвиг народа 1941—1945. Дата обращения: 29 Ӱртӱн айы 2025.
  4. ↑ Орден Отечественной войны I степени. Подвиг народа 1941—1945. Дата обращения: 29 Ӱртӱн айы 2025.
  5. ↑ В Орджоникидзевском районе может появиться Аллея памяти. 19rusinfo (24 Хосхар айы 2024). Дата обращения: 29 Ӱртӱн айы 2025.
  6. ↑ Аллея Героев (Абакан, город). Национальная библиотека им. Н. Г. Доможакова. Дата обращения: 29 Ӱртӱн айы 2025.
  7. ↑ Белошапкин Клавдий Флегонтович. ookn19.ru. Дата обращения: 29 Ӱртӱн айы 2025.

Литература

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
Алған орны - https://kjh.ruwiki.ru/w/index.php?title=Белошапкин,_Клавдий_Флегонтович&oldid=154471