Евстигнеев, Кирилл Алексеевич

Рувики тiп сайттаң

Экспертиза РАН

Logo-ran.png
Россияның Наукалар Академиязының
экспертиразы иртірілген
Алғыда
Aprove.svg

РАН экспертизазы

Arrow-Right.png
Logo-ran.png
Россияның Наукалар Академиязының
экспертизазы иртірілген
Кирилл Алексеевич Евстигнеев
Евстигнеев Кирилл Алексеевич.jpg
Тӧреен кӱні 4 (17) азығ айы 1917
Тӧреен чирi
Ӱреен чылы 29 орғах айы 1996({{padleft:1996|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[1] (79 час)
Ӱреен чирi
Хазна  СССР
 Россия
Войско кӧрімі Союз Советских Социалистических Республик СССР-ның Чаа-кии кӱстері
Служба чыллары 1938—1972
Аарластығ ады Авиацияның генерал-майоры СССР ВВС-ның генерал майоры
Чаалазағлар/чаалар Илбек Адалығ чаа
Сыйыхтар паза премиялар
Совет Союзының Матыры Совет Союзының Матыры
Ленин орденінең Хызыл Знамя ордені Хызыл Знамя ордені Хызыл Знамя ордені
Хызыл Знамя ордені Суворовтың III-ҷі степеньніг ордені Адалығ чааның I степень ордені Адалығ чааның II степень ордені
— {{{1}}} «Чааласхан ӱчӱн» медаль «Махачы істеніс ӱчӱн (Чааҷы махачызы ӱчӱн) пайрамнығ медаль. Владимир Ильич Ленин тӧрееннең пеер 100 чылына чарыдылған» «1941—1945 чыллардағы Илбек Ада чаада Германияны чиңіп алған ӱчӱн» медаль
SU Medal Twenty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg SU Medal Thirty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg SU Medal Forty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg RUS Medal 50 Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg
RUS Medal of Zhukov ribbon.svg «Будапештті алған ӱчӱн» медаль SU Medal For the Capture of Vienna ribbon.svg SU Medal Veteran of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg
SU Medal 30 Years of the Soviet Army and Navy ribbon.svg SU Medal 40 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 50 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 60 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg
SU Medal 70 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg «Чалтырама служба ӱчӱн» 1-ғы степеньніг медаль
Совет гвардиязы 2-ҷі класстығ чаа лётчигі

Пасха хазналарның:

Офицер Британия империязының орденнері (военный) Венгрия Чон Республиказының улуғ киректері ӱчӱн 5-ҷі класс ордені (ВНР) Тудор Владимирескуның 5-ҷі степеньніг ордені
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Кири́лл Алексе́евич Евстигне́ев (4 (17) азығ айы 1917, Хохлы[d], Оренбург губерниязы[d]29 орғах айы 1996[1], Москва[d])— лётчик-атығҷы, пӧзік устығ лётчик, Илбек Адалығ чаа араласчызы. Ікі хати Совет Союзының Матыры (1944, 1945). Авиацияның генерал-майоры (1966).

Чуртас чолы

Олған тузы

Кирилл Евстигнеев 17 февральда 1917 чылда Оренбург губерниязының Челябинск уездіндегі Птиченскай волозының Хохлы  (орыс) аалында чуға чуртапчатхан кӧп палалығ кресеннер сӧбірезінде тӧреен. Ол аал амды Курган облазының Шумихинскай муниципальнай округына кірче. Сӧбіреде 5 хыс паза 2 оол, Алексейнең Кирилл полған. Орыс. Іҷезі 1920 чылда ӱреен, пабазы — 1943 чылда.

Пабазы 1932 чылға теере аал хониинаң айғасхан. 1932 чылдаң сығара 1934 чылға теере Киров крайындағы Яр — Фосфоритнай тимір чолын пӱдірген. Пабазы Киров крайынзар парыбысханда, Кирилл харындазынаң хада чуртаан, Малое Дюрягино аал чӧбінің Малое Дюрягино аалында ӱгредиин узаратхан. Анаң пабазынзар чӧрібіскен, анда Яр  (орыс), Песковко-Омутнинск паза Кирс тимір чол станцияларының ортымах школазында ӱгренген. 1934 чылда Шумиха городсар айланған. Анда «Каменная будка» участоктағы Ӱстӱнзархы Уралдағы тимір чолда чолны хайығда тутчатхан тоғысчы полған[2].

1934 чылда Шумиха городтағы тимір чол станциязының школазында 7 класс тоос салған. 1934 чылдаң сығара Челябинскте чуртаан. Олох туста трактор заводының фабрика-завод училищезінер кіріп алған. Анда 1936 чылда токарь специальнозын алған.

1935 чылда ВЛКСМ  (орыс) араласчызы полыбысхан.

1936 чылдаң сығара Челябинсктегі опытнай заводта тоғынған, чарым чыл пазынаң Челябинсктегі трактор заводындағы топливо аппаратуразының цехынзар ызылған, аэроклубта ӱгренген[3].

Чаа чыллары

Тоғысчы-кресен Хызыл Армиязына Челябинсктегі Тракторозаводскай РВК хоостыра 1938 чылның ӱртӱн айының 21-ҷі кӱнінде тартылған. 1939 чылға теере чааҷы службазын Ыраххы Востоктағы чазы тыхтағ базазында ирткен. 1941 чылда Бирмадағы пилоттарның чаа авиация школазын тоос салған. Ол пастап Ыраххы Востоктағы Алынҷа Хызыл знамя Армиязының Бирма гарнизонында орныххан (Амурдағы тимір чолның Свободный станциязынаң іскеркі саринзар 10 км оортах паза Орловка посёлоктаң алтынзархы саринзар 10 км оортах чирде), соонаң, 1941 чылның орғах айынаң сығара, Кольчугино станцияда (амғы Кемеров облазының Ленинск-Кузнецкий городы), 1942 чылның хандых айынаң сығара Хызылчар крайының Хакас автоном облазындағы Харатас городында, анда ол 1942 чылға теере учухчы-инструктор полған. 1942 чылның соонзар аны Москвазар РККА ВВС ӧӧн штабынзар «Аэрокобра» американ самолёттарын ленд-лизче сӱрерге ысханнар. Москвада сержант К. Евстигнеев истребительлер авиациязының 240-ҷы полкының майоры И. С. Солдатенконаң  (орыс) тоғасхан соонда фронтха парар сурығны пӧгібіскен.

1943 чылдаң сығара Совет Союзының Коммунисттер партиязының кізізі.

1943 чылның кӧрік айының 17-ҷі кӱнінең сығара Илбек Ада чаа фронттарында полған. Курск тӱгеезінің чаалазығдарында араласхан.

1943 чылның от айының 18-ҷі кӱнінде истребительлер авиациязының 240-ҷы полкының командирі майор Подорожнай Евстигнеевке Совет Союзының Матыры званиені пирердеңер пічікте хол салған. 20 августта 1943 чылда пічікте Воронежтегі фронттың командующайы Н. Ф. Ватутин хол салған, че 1943 чылның ӱртӱн айының 2-ҷі кӱнінде ВВС командующайының 068/н № чахиинаң лейтенант Евстигнеев Суворовтың III степень орденінең сыйыхтатхан.

1943 чылның кічіг хырлас айына улуғ лейтенант Евстигнеев 144 хати самолёттаң тигірзер учуххан, позы ла 23 ыырҷы самолёдын паза группада 3 самолётты чох иткен.

1944 чылның орғах айының 2-ҷі кӱнінде 2-ҷі Украина фронтындағы 5-ҷі кии армиязының Истребительлер авиациязының 4-ҷі корпузындағы истребительлер авиациязының 302-ҷі дивизиязының истребительлер авиациязының 240-ҷы полкының эскадрилья командирі улуғ лейтенант лейтенант Евстигнеев Кирилл Алексеевичке Совет Союзының Матыры звание пирілген паза Ленин орденінең (19094 №) «Алтын Чылтыс» медаль читірілген (2284 №).

1944 чылның чарыс айына гвардия капитаны Евстигнеев паза 83 хати тигірзер кӧдірілген, ол 20 самолётты атыбысхан. Ла-5ФН истребительде учух чӧрген.

1945 чылның азығ айының 23-ҷі кӱнінде 2-ҷі Украина фронтындағы 5-ҷі кии армиязының истребительлер авиациязының 3-ҷі гвардия корпузындағы истребительлер авиациязының 14-ҷі гвардия дивизиязындағы истребительлер авиациязының 178-ҷі гвардия полкының эскадрилья командирі гвардия капитаны Кирилл Евстигнеев ікінҷі «Алтын Чылтыс» медальнаң (4039 №) сыйыхтатхан.

1945 чылның часхызынзар 300-че хати тигірзер кӧдірілген, 120-че кии чаалазығларында араласхан, позы ла 53 самолётты чох иткен, группаза — ӱсті. Пір бомбардировщикті санабааннар (Герои Страны паза Красные Соколы сайттарының танығлары).

Чааны Венгрияда тоос салған. Андада истребительлер авиациязының 178-ҷі гвардиязының полкының командир орынҷызы должнозында паза гвардияның авиация майоры званиеліг полған.

Чаа соонаң

Чиңіске читкен соонда, истребительлер авиациязының полкында командир полып, службазын узаратхан. 1949 чылда Пӧзік учуғыс-тактика курстарын тоос салған, 1955 чылда — Чаа-кии академиязын. 1955—1958 чылларда Киргизия ССР-ның Фрунзе городында лётчиктернің узын кӧдірҷең школаның штаб пастығы полып, службазын апарған.

1960 чылда СССР-ның Тирігліг кӱстерінің Ӧӧн штабының чаа академиязын  (орыс) тоос салған. 1960 чылдаң сығара пастап Качадағы лётчиктернің пӧзік чаа авиация училищезінің штаб пастығы полған, анаң Алтынзархы Кавказтағы чаа округындағы ВВС штабының оперативнай пӧлиинің пастығы, соонаң 73-ҷі кии армиязының командующай орынҷызы (Киев), Алтынзархы Кавказтағы чаа округының ВВС штабының пастығы, Алтынзархы Кавказтағы чаа округының ВВС командующайының пастағы орынҷызы полған, ВВС-тың Ӧӧн штабының ӱгредіг заведениелер устанызында істенген. 1966 чылда авиацияның генерал-майоры чааҷы званиезі пирілген.

СССР-ның Ӧӧркі Чӧбінің Президиумының 1972 чылның чарыс айының 30-ҷы кӱнінде сыххан чахиинаң чазы хоостыра чааҷы службазынаң сығарылған. Москвада, Большой Афанасьевский переулокта, 25-ҷі турада чуртаан.

Евстигнеевтер сӧбірезінің сӧӧктері Москвадағы Кунцеводағы сыыратта

Кирилл Алексеевич Евстигнеев инсульт соонаң 1996 чылның орғах айының 29-ҷы кӱнінде Москвада ӱреен. Аны Кунцеводағы сыыратта чыып салғаннар.

Киидегі чиңістер изерізі

Прай киидегі чиңіс: 52+3
чаада киизер кӧдірілген — 283
кии чаалазығлары — 113

** — ӧме чиңізі.

Сыйыхтар

  • Ікі хати Совет Союзының Матыры, 1945 чылның азығ айының 23-ҷі кӱнінде[4]
  • Совет Союзының Матыры, 1944 чылның орғах айының 2-ҷі кӱнінде[5]
  • Хызыл Знамя ордені, тӧрт хати: 1943 чылның чарыс айының 11-ҷі кӱнінде[6], 1943 чылның чарыс айының 28-ҷі кӱнінде[7], 1945 чылның азығ айының 22-ҷі кӱнінде[8], 1968 чылның азығ айының 22-ҷі кӱнінде[9]
  • Суворовтың III степень ордені, 1943 чылның чарыс айының 2-ҷі кӱнінде[10]
  • Адалығ чааның I степень ордені, 1985 чылның кічіг хырлас айының 6-ҷы кӱнінде[11]
  • Адалығ чааның II степень ордені, 1943 чылның хосхар айының 30-ҷы кӱнінде[12]
  • Хызыл Чылтыс ордені, 1953 чылның кічіг хырлас айының 3-ҷі кӱнінде[13]
  • Медальлар
  • Пасха хан чирінің, ол санда
    • Британ империиязың 5-ҷі класстығ медальы (1944 чылның хандых айының 9-ҷы кӱнінде)
    • Венгрия Чон Республиказының улуғ киректері ӱчӱн орден
    • Тудор Владимирескуның 5-ҷі класстығ ордені (Румыния Социалистическай Республика)[14]
    • «Румыния позыдылғанына 25 чыл» медаль (CРР)[14]
  • Шумиха городтың аарластығ кізізі, 24 октябрьда 1967 чылда[15]

Сочинениелер

  • Евстигнеев К. А. Крылатая гвардия. — М.: Воениздат, 1982
  • Евстигнеев К. А. Крылатая гвардия. Есть упоение в бою — Яуза, Эксмо, 2006 г., 320 стр. ISBN 5-699-14780-2, Тираж: 4000 экз.

Хумартхызы

Челябинсктегі хумартхы танығ: «Мында Совет Союзының Матыры Худяков Николай Александрович, Совет Союзының Матыры Старченков Иван Сергеевич, ікі хати Совет Союзының Матыры Евстигнеев Кирилл Алексеевич ӱгренгеннер»
  • К. А. Евстигнеевтің Хола бюзы Шумиха городта турғызылған. Авторлар — Георгий Мотовилов паза Леонид Поляков[16]. Пастап бюст город садында турғызылған, соонаң «К. А. Евстигнеевтің адынаң» парксар кӧзірілген, аның тӧзінде тіріг чахайахтар одыртылғаннар.
  • К. А. Евстигнеевтің хола бюзы Хакас Республикадағы Харатас городтың скверінде турғызылған. Ол 2019 чылның ӱртӱн айының 3-ҷі кӱнінде азылған. Автор — Андрей Ковальчук[17].
  • Курган облазындағы Шумиха городтың 2 № школазының зданиезіндегі хумартхы чарды. Анда Кирилл Евстигнеев ӱгренген.
  • "«Добровольное общество содействия армии, авиации и флоту России» Тиксі Россиядағы халых-хазна пірігізінің ікі хати Совет Союзының Матыры К. А. Евстигнеевтің адынаң Кургандағы авиация -спорт клубы Хазнаның нимес пасталығ паза хоза профессия ӱгредиинің ӱгредіг учреждениезі (2013 чылның кічіг хырлас айының 21-ҷі кӱнінде тоғызын тохтатхан, «Курганский АСК ДОСААФ России» АНО ДПО-на хозылған).
    • Курган облазындағы Россияның ДОСААФ региондағы пӧлииндегі хумартхы чарды. Курган г., Киров орамазы, 51.
  • «Шумихинский аграрно-строительный колледж» ГБОУ СПО-на 2005 чылда ікі хати Совет Союзының Матыры Кирилл Алексеевич Евстигнеевтің ады пирілген. Колледжте Совет Союзының ікі хати матырлары С. И. Грицевцтің паза К. А. Евстигнеевтің музейі пар.
  • Хумартхы танығ Челябинсктегі, 40 лет Октября ораманың, 21 туразындағы 1 № профессиональнай училищезінің туразында орныхча. Анда пазылых: «Мында Совет Союзының Матыры Худяков Николай Александрович, Совет Союзының Матыры Старченков Иван Сергеевич, ікі хати Совет Союзының Матыры Евстигнеев Кирилл Алексеевич ӱгренгеннер». Автор В. Б. Феркель.

Сӧбіре

1945 чылда хада служба ирткен Мария Ивановна Раздорскайнаң хоных тӧстееннер (1920—2007).

Алған орын

  1. 1 2 Kirill Alekseyevich Yevstigneyev // TracesOfWar
  2. Самков Тимур Маратович. К. А. Евстигнеев. Дата обращения: 1 Кічіг хырлас айы 2016. Архивировано 3 Кічіг хырлас айы 2016 года.
  3. Лица Зауралья. Евстигнеев Кирилл Алексеевич. Дата обращения: 30 От айы 2025. Архивировано из оригинала 10 Хосхар айы 2019 года.
  4. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».
  5. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».
  6. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».
  7. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».
  8. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».
  9. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа». Архивировано 12 Азығ айы 2012 года.
  10. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».
  11. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».
  12. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».
  13. Награждён в соответствии с Указом Президиума Верховного Совета СССР от 04.06.1944 «О награждении орденами и медалями за выслугу лет в Красной Армии». Дата обращения: 29 Азығ айы 2016. Архивировано 4 Орғах айы 2017 года.
  14. 1 2 Документ в картотеке иностранных наград. Дата обращения: 30 Сілкер айы 2021. Архивировано 2 Хандых айы 2021 года.
  15. ОФИЦИАЛЬНЫЙ САЙТ ОРГАНОВ МЕСТНОГО САМОУПРАВЛЕНИЯ МУНИЦИПАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ ГОРОД ШУМИХА ШУМИХИНСКОГО РАЙОНА. Почётные граждане города. Дата обращения: 1 Кічіг хырлас айы 2016. Архивировано из оригинала 3 Кічіг хырлас айы 2016 года.
  16. Памятные места Зауралья Архивная копия от 29 Кічіг хырлас айы 2014 на Wayback Machine.
  17. Памятник Кириллу Евстигнееву открыт в Республике Хакасия. Официальный сайт Российского военно-исторического общества (3 Ӱртӱн айы 2019). Дата обращения: 6 Улуғ хырлас айы 0209. Архивировано 6 Улуғ хырлас айы 2019 года.

Ссылкалар

Кирилл Алексеевич Евстигнеев. «Герои страны» сайт.