Гордополов, Геннадий Дмитриевич
| Геннадий Дмитриевич Гордополов | |
|---|---|
| |
| Тӧреен кӱні | 2 хосхар айы 1913 |
| Тӧреен чирi | |
| Ӱреен чылы | 20 кӧрік айы 1982 (68 час) |
| Ӱреен чирi | |
| Хазна |
|
| Войско кӧрімі | пехота |
| Служба чыллары | 1935—1945 |
| Аарластығ ады | |
| Сыйыхтар паза премиялар | |
Геннадий Дмитриевич Гордополов (2 хосхар айы 1913, Горно-Алтайск[d], Томск губерниязы[d] — 20 кӧрік айы 1982, Саяногорск, Хызылчар крайы[d]) — Тоғысчы-кресеннер Хызыл Армиязының майоры, Илбек Ада чаа араласчызы, Совет Союзының Матыры (1943).
Чуртас чолы
Геннадий Гордополов 1913 чылның хосхар айының 2-ҷі кӱнінде Улала городта (амғы — Горно-Алтайск) тоғысчылар сӧбірезінде тӧреен. Толдыра нимес ортымах ӱгредіг алған. Тас салҷаң ус полып істенген. 1935 чылда Тоғысчы-кресеннер Хызыл Армиязына службаа тартылған. 1936 чылда кічіг лейтенантттар курстарын тоос салған. 1942 чылның кӧрік айынаң сығара Илбек Ада чааның фронттарында араласхан. 1943 чылның чарыс айына капитан Геннадий Гордополов Центральнай фронттың 65-ҷі армиязының 106-ҷы атығҷылар дивизиязының 43-ҷі атығҷылар полкының командир орынҷызы полған[1].
1943 чылның чарыс айының 15-ҷі кӱнінде Гордополов алнында парчатхан ӧме санында Белоруссия ССР-ның Гомель облазының Лоев аймааның Лоев посёлогынаң хости Днепрні кискен. Анда ол суғның кидеркі хазында плацдармны хол кирерінде ӧткін араласхан. Чаалазығда оларның группазы, ыырҷының 37-миллиметр тиріг батареязын холға киріп, оларны ат сыххан. Чааҷылар ӧмезі устағ орнын холға кирген[1].
СССР-ның Ӧӧркі Чӧбінің Президиумының 1943 чылның чарыс айының 30-ҷы кӱнінде сыххан «немец азымахчыларынаң тоғыр устағның чааҷы чахығларын турыстығ толдырып, махачызын кӧзіткен ӱчӱн» чахиинаң капитан Геннадий Гордополов Совет Союзының Матыры пӧзік атха турысхан, ағаа Ленин ордені паза 1616 номерліг «Алтын Чылтыс» медаль читірілген[1].
1945 чылда Гордополов майор званиеде запасха сығыбысхан. Чуртаан паза тоғынған Чита облазында, анаң Хызылчар крайында, Хакасияның Саяногорск городында. 1982 чылның кӧрік айының 20-ҷі кӱнінде ӱреен. Сӧӧгі Саяногорскта чатча[1].
Ідӧк Хызыл Знамя, Адалығ чааның 2-ҷі степеньніг, Хызыл чылтыс орденнерінең паза медальларнаң сыйыхтатхан[1].
Хумартхызы
Москвадағы Илбек Адалығ чааның ӧӧн музейінің Сабланыс залында Гордополовтың ады хумартхылалған. Ағбандағы Чиңіс паркында Матырлар аллеязында ады пазылған[2][3]. 2013 чылда Чиңіс кӱнінде Ымай город типтіг посёлокта Совет Союзының Матырына хумартхы тас азылған[4].
Алған орын
- ↑ 1 2 3 4 5 Геннадий Дмитриевич Гордополов. «Герои страны» сайт.
- ↑ Аллея Героев (Абакан, город). Национальная библиотека им. Н. Г. Доможакова. Дата обращения: 29 Ӱртӱн айы 2025.
- ↑ Пагельс О. И. Гордополов Геннадий Дмитриевич // Энциклопедия «Хакасия» (Хакасско-Минусинская котловина): Кто есть кто?. — Хак. кн. изд-во им. В. М. Торосова, 2022. — Т. 5. — С. 152.
- ↑ Памятник Герою Советского Союза Гордополову Геннадию Дмитриевичу. pomnim.1sept.ru. Дата обращения: 30 Ӱртӱн айы 2025.
Литература
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Алешкин А. М. Сердцем на амбразуру. — Иркутск, 1976.
- Боевая слава Алтая. — Барнаул: Алтайское кн. изд., 1978.
- Боевая слава Горного Алтая. — Горно-Алтайск, 1984.
- Навечно в сердце народном / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп. и испр. — Мн.: Белорусская советская энциклопедия, 1984. — 607 с. — 65 000 экз.
- 2 хосхар айында тӧрееннері
- 1913 чылда тӧрееннері
- Бийск уездінде тӧрееннері
- 20 кӧрік айында ӱрееннері
- 1982 чылда ӱрееннері
- Саяногорскта ӱрееннері
- Алфавит пастыра кізілер
- Майорлар (СССР)
- Совет Союзының Матырлары
- Ленин орденінің кавалерлері
- Хызыл Знамя орденінің кавалерлері
- Адалығ чааның II степень орденінің кавалерлері
- Хызыл Чылтыс орденінің кавалерлері
- Днепр ӱчӱн чаалазығның араласчылары
- Саяногорскта сӧӧгі чатчатханнары
- Илбек Ада чааның пехотинецтері
