Колмаков, Пётр Иванович
| Пётр Иванович Колмаков | |
|---|---|
| |
| Тӧреен кӱні | 5 ӱртӱн айы 1914 |
| Тӧреен чирi | Тесь аал, Минсуғ уезді, Ким губерниязы[1] |
| Ӱреен чылы | 22 чарыс айы 1997 (83 час) |
| Ӱреен чирi | Минсуғгород, Хызылчар крайы |
| Хазна |
|
| Войско кӧрімі | Пехота |
| Служба чыллары | 1936—1939, 1941—1945 |
| Аарластығ ады | Капитан |
| Часть | 1-ғы Белорус фронтының 48-ҷі армиязының 399-ҷы атығҷылар дивизиязының 1348-ҷі атығҷылар полкы |
| Устаан | ротанаң |
| Чаалазағлар/чаалар |
Халхин-Голдағы чаалазығлар Илбек Ада чаа |
| Сыйыхтар паза премиялар | |
| Тынағда | табырах имнег полызиин пирҷең водитель |
Пётр Иванович Колмаков (5 ӱртӱн айы 1914, Минсуғ уезді, Ким губерниязы — 22 чарыс айы 1997, Минсуғ, Хызылчар крайы[d]) — Совет Союзының Матыры (1945), 1-ғы Белорус фронтының 48-ҷі армиязының 399-ҷы атығҷылар дивизиязының 1348-ҷі атығҷылар полкының ротазының командирі, капитан.
Чуртас чолы
1914 чылның ӱртӱн айының 5-ҷі кӱнінде Ким губерниязындағы Тесь аалда кресеннер сӧбірезінде тӧреен. Орыс. 1943 чылдаң сығара КПСС кізізі. Пабазы 1920 чылда Гражданскай чаада чат халған, іҷезі ӧскірген. Ӱс класс соонаң іҷезінең хада Минсуғзар кӧс парыбызып, ортымах школаны, ФЗУ школаны тоос салған, анаң мельзаводта тоғын сыххан. Андох комсомолға кірген. Хызыл Армияа 1936 чылда тартылған. Халхин-Гол чаалазығларында араласхан, палығлатхан.
Илбек Ада чаада араласханы
1941 чылда Ирткутсктағы чаа-политика училищезін тоос салған. 1941 чылның орғах айынаң сығара — фронтта[2]. Сталинград, Вязьма алтында, Курск тӱгеезінде чааласхан. Белоруссияны паза Польшаны ыырҷы холынаң позытхан. 1-ғы Белорус фронтының 48-ҷі армиязының 399-ҷы атығҷылар дивизиязының 1348-ҷі атығҷылар полкының ротазының командирі. 1944 чылның ӱртӱн айының 3-ҷі кӱнінде Остров-Мазовецкай городтың кидеркі саринда турчатхан Гуры хыринда танк десантының санында кӱзінең асчатхан ыырҷының атаказына удур саабыс пирген паза ыырҷының чааҷыларына паза техниказына улуғ хорағ иткен. Іди полктың ӧӧн кӱстеріне Нарев суғны кис парыбызар чахсы оңдай пол килген.
Махачызы
1944 чылның ӱртӱн айының 3-ҷі кӱнінде Белостокскай областьтың Остров-Мазовецкай город алтындағы ыырҷы арачыланызын талаанында капитан Колмаковтың ротазы, танктарда парып, хорыхпин фашисттерге удур парып, ыырҷыға улуғ ӱрег ағылған. Гуры аал алтында, танктар десанты 8-10 километрге кірчеткенде, фашисттер, кӱс алынып, оларның чолын чабызарға идібіскеннер. Капитан Колмаковха полк флангын тут халып, фашисттерні нандыра сӱрібізерге чахығ пирілген. Колмаков, солдаттарынаң хада ыырҷызар чағын киліп, оборонаны холға киргеннер. Немецтер чалтанмас чааҷыларның тоғырланызын сындырыбызарға иткеннер, матырларның пірдеезі нандыра парбаан. Ыырҷыны майыхтыр салып, командир пистолеттіг «Ада чир-суубыс ӱчӱн» хысхырыбызып, чааҷыларын атакаа кӧдіріп, ыырҷыны 2-3 километр оортах тастабысхан. Іди полкха суғны кизібізерге оңдай пиргеннер. Пу махачы кирек ӱчӱн СССР-ның Ӧӧркі Чӧбінің Президиумының 24 мартта 1945 чылда сыххан чахиинаң капитан Петр Иванов Колмаковха Совет Союзының Матыры пӧзік ат пирілген.
Чаа соонаң
Колмаковтың чааҷы чолы Кёнигсбергте тоозылған. Палығлатхан соонда демобилизацияа парып, Минсуғзар айланған. Тынаға сыхханҷа, табырах имнег полызиин пирҷең водитель полып істенген. Городтағы военкомат хойнындағы ветераннар чӧбінің халых тоғызында ӧткін араласхан. 1997 чылның чарыс айының 22-ҷі кӱнінде ах чарыхтаң парыбысхан. Минсуғда сӧӧгі чатча.
Сыйыхтар паза званиелер
- «Алтын Чылтыс» медаль;
- Ленин ордені;
- Хызыл Знамя ордені;
- Адалығ чааның 1-ғы степень ордені;
- Адалығ чааның 2-ҷі степень ордені;
- медальлар, ол санда:
- «Сталинградты арачылаан ӱчӱн» медаль;
- «1941—1945 чыллардағы Илбек Ада чаада Германияны чиңіп алған ӱчӱн» медаль;
- «Кёнигсбергті алған ӱчӱн».
- Минсуғның Аарластығ кізізі (1995).
Хумартхы
- Минсуғда Матыр чуртаан тураларда хумартхы чардылар хызылғаннар. Городтың орамаларының пірсі адын ал чӧрче.
Алған орын
Источниктер
- Леонид Шейнман. Пётр Иванович Колмаков. «Герои страны» сайт. Дата обращения: 16 Кӧрік айы 2015.
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- 5 ӱртӱн айында тӧрееннері
- 1914 чылда тӧрееннері
- Алфавит пастыра кізілер
- Минсуғ уездінде тӧрееннері
- 22 чарыс айында ӱрееннері
- 1997 чылда ӱрееннері
- Минсуғда ӱрееннері
- Совет Союзының Матырлары
- Ленин орденінің кавалерлері
- Хызыл Знамя орденінің кавалерлері
- Адалығ чааның I степень орденінің кавалерлері
- Адалығ чааның II степень орденінің кавалерлері
- «Сталинградты арачылаан ӱчӱн» медальнаң сыйыхтатханнары
- «1941—1945 чыллардағы Илбек Ада чаада Германияны чиңіп алған ӱчӱн» медальнаң сыйыхтатханнары
- «1941—1945 чыллардағы Илбек Адалығ чаа Чиңізіне хырых чыл» медальнаң сыйыхтатханнары
- «Кёнигсбергты алған ӱчӱн» медальнаң сыйыхтатханнары
- «1941—1945 чыллардағы Илбек Адалығ чаа Чиңізіне 50 чыл» медальнаң сыйыхтатханнары
- «СССР-ның Тирігліг кӱстеріне 70 чыл» медальнаң сыйыхтатханнары
- Илбек Ада чаадағы роталар командирлері
- Минсуғның Аарластығ кізілері
- Сталинградтағы чаалазығның араласчылары
- Курсктағы чаалазығның араласчылары
- Кёнигсберг штурмының араласчылары
- КПСС кізілері
- Хызылчар крайында сӧӧгі чатчатханнары
