Колмаков, Пётр Иванович

Рувики тiп сайттаң
Пётр Иванович Колмаков
Миниатюра идерiнде алҷаас: Эскизтi орыны хоостыра хайраллир оңдай чоғыл
Тӧреен кӱні 5 ӱртӱн айы 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})
Тӧреен чирi Тесь аал, Минсуғ уезді, Ким губерниязы[1]
Ӱреен чылы 22 чарыс айы 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (83 час)
Ӱреен чирi Минсуғгород, Хызылчар крайы
Хазна  СССР
Войско кӧрімі Пехота
Служба чыллары 1936—1939, 1941—1945
Аарластығ ады Капитан
Часть 1-ғы Белорус фронтының 48-ҷі армиязының 399-ҷы атығҷылар дивизиязының 1348-ҷі атығҷылар полкы
Устаан ротанаң
Чаалазағлар/чаалар Халхин-Голдағы чаалазығлар
Илбек Ада чаа
Сыйыхтар паза премиялар
Тынағда табырах имнег полызиин пирҷең водитель

Пётр Иванович Колмаков (5 ӱртӱн айы 1914, Минсуғ уезді, Ким губерниязы22 чарыс айы 1997, Минсуғ, Хызылчар крайы[d]) — Совет Союзының Матыры (1945), 1-ғы Белорус фронтының 48-ҷі армиязының 399-ҷы атығҷылар дивизиязының 1348-ҷі атығҷылар полкының ротазының командирі, капитан.

Чуртас чолы

1914 чылның ӱртӱн айының 5-ҷі кӱнінде Ким губерниязындағы Тесь аалда кресеннер сӧбірезінде тӧреен. Орыс. 1943 чылдаң сығара КПСС кізізі. Пабазы 1920 чылда Гражданскай чаада  (орыс) чат халған, іҷезі ӧскірген. Ӱс класс соонаң іҷезінең хада Минсуғзар кӧс парыбызып, ортымах школаны, ФЗУ школаны тоос салған, анаң мельзаводта тоғын сыххан. Андох комсомолға кірген. Хызыл Армияа 1936 чылда тартылған. Халхин-Гол чаалазығларында  (орыс) араласхан, палығлатхан.

Илбек Ада чаада араласханы

1941 чылда Ирткутсктағы чаа-политика училищезін тоос салған. 1941 чылның орғах айынаң сығара — фронтта[2]. Сталинград, Вязьма алтында, Курск тӱгеезінде чааласхан. Белоруссияны паза Польшаны ыырҷы холынаң позытхан. 1-ғы Белорус фронтының 48-ҷі армиязының 399-ҷы атығҷылар дивизиязының 1348-ҷі атығҷылар полкының ротазының командирі. 1944 чылның ӱртӱн айының 3-ҷі кӱнінде Остров-Мазовецкай городтың кидеркі саринда турчатхан Гуры хыринда танк десантының санында кӱзінең асчатхан ыырҷының атаказына удур саабыс пирген паза ыырҷының чааҷыларына паза техниказына улуғ хорағ иткен. Іди полктың ӧӧн кӱстеріне Нарев суғны кис парыбызар чахсы оңдай пол килген.

Махачызы

1944 чылның ӱртӱн айының 3-ҷі кӱнінде Белостокскай областьтың Остров-Мазовецкай город алтындағы ыырҷы арачыланызын талаанында капитан Колмаковтың ротазы, танктарда парып, хорыхпин фашисттерге удур парып, ыырҷыға улуғ ӱрег ағылған. Гуры аал алтында, танктар десанты 8-10 километрге кірчеткенде, фашисттер, кӱс алынып, оларның чолын чабызарға идібіскеннер. Капитан Колмаковха полк флангын тут халып, фашисттерні нандыра сӱрібізерге чахығ пирілген. Колмаков, солдаттарынаң хада ыырҷызар чағын киліп, оборонаны холға киргеннер. Немецтер чалтанмас чааҷыларның тоғырланызын сындырыбызарға иткеннер, матырларның пірдеезі нандыра парбаан. Ыырҷыны майыхтыр салып, командир пистолеттіг «Ада чир-суубыс ӱчӱн» хысхырыбызып, чааҷыларын атакаа кӧдіріп, ыырҷыны 2-3 километр оортах тастабысхан. Іди полкха суғны кизібізерге оңдай пиргеннер. Пу махачы кирек ӱчӱн СССР-ның Ӧӧркі Чӧбінің Президиумының 24 мартта 1945 чылда сыххан чахиинаң капитан Петр Иванов Колмаковха Совет Союзының Матыры пӧзік ат пирілген.

Чаа соонаң

Колмаковтың чааҷы чолы Кёнигсбергте тоозылған. Палығлатхан соонда демобилизацияа парып, Минсуғзар айланған. Тынаға сыхханҷа, табырах имнег полызиин пирҷең водитель полып істенген. Городтағы военкомат хойнындағы ветераннар чӧбінің халых тоғызында ӧткін араласхан. 1997 чылның чарыс айының 22-ҷі кӱнінде ах чарыхтаң парыбысхан. Минсуғда сӧӧгі чатча.

Сыйыхтар паза званиелер

Хумартхы

  • Минсуғда Матыр чуртаан тураларда хумартхы чардылар хызылғаннар. Городтың орамаларының пірсі адын ал чӧрче.

Алған орын

  1. Амғы Хызылчар крайы
  2. Энциклопедия «Хакасия» (Хакасско-Минусинская котловина) / В. С. Яблонский. — А.: Хак. Кн. Изд-во В. М. Торосова, 2022. — Т. 5. — С. 158. — 496 с. — ISBN 978-5-7091-1003-8.

Источниктер

  • Леонид Шейнман. Пётр Иванович Колмаков. «Герои страны» сайт. Дата обращения: 16 Кӧрік айы 2015.
  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.