Саражаков, Михаил Алексеевич

Михаил Алексеевич Саражаков
Михаил Алексеевич Саражаков
Хакас Республиканың Ӧӧркі Чӧбінің; орындағы пос устанысча, халых пірірігістерінҷе паза нациялар аразындағы теелістерҷе; комитет кнезі
	2001 — 2018
Губернатор	Виктор Зимин; Алексей Лебедь
РФ-ның Президентінің Хакас Республиканаң тӧреміл кізізінің орынҷызы
	1999 — 2000
Президент	Борис Ельцин; Владимир Путин
Губернатор	Алексей Лебедь
Тӧреен кӱні	29 кічіг хырлас айы 1949 (76 час); Томыҷахтар, Ағбан пилтірі аймағы, Хакас автоном облазы, Хызылчар крайы[d], РСФСР[d], СССР[d];
Партия	КПСС; Единая Россия
Ӱгредии	Хызылчардағы хазна аграрнай университеді[d];

Михаил Алексеевич Саражаков (тӧр. 29 кічіг хырлас айы 1949, Томыҷахтар, Хызылчар крайы^[d]) — Россиядағы политика паза хазна деятельі, Хакас Республиканың Ӧӧркі Чӧбінің орындағы пос устанысча, халых пірірігістерінҷе паза нациялар аразындағы теелістерҷе комитеттің кнезі (2001—2018), Россия Федерациязының Президентінің Хакас Республиканаң тӧреміл кізізінің орынҷызы (1999—2000). Тархын наукаларының кандидады. Хоосчы.

Чуртас чолы

Михаил Саражаков 1949 чылның кічіг хырлас айының 29-ҷы кӱнінде Ағбан пилтірі аймаандағы Томыҷахтар аалда тӧреен. Школа соонаң пір чыл колхозта тоғынып алып, Хызылчардағы аал-хонии институдынзар (орыс) (рус. ӱгренерге кірген. Аны 1772 чылда тоосхан, соонаң — СССР-ның Наукалкар академиязының Сибирьдегі пӧлиинің аспирантуразын. Тархын наукаларының кандидады.

Тоғыс чолы

Пӧзік ӱгредіг алып, Хапчалдағы совхозта агроном полып тоғын сыххан. Олох туста комсомол тоғызынаң айғасхан: пастап ВЛКСМ-ның Ағбан пилтірі аймаандағы комитедінің ікінҷі хачызы полған, анаң — Алтай аймаандағы комитеттің пастағы хачызы. 1973—1980 чылларда комсомолның Хакас обкомындағы ікінҷі хачызы^[1].

1980 чылдаң сығара КПСС-тың Алтай аймаандағы пӧлиинің устағҷызы, анаң — Сыра аймаандағы пӧлиинің хачызы. 1986—1988 чылларда Асхыс аймаанда партияның пастағы хачызы полған, анаң Хакас обкомының хачызы.

1992 чылдаң сығара Саражаков Алтай аймааның толдырығ комитедінде тоғын сыххан, олох чылда Алтай аймааның устағ-пастааның пазы полыбысхан. 1995—1999 чылларда — Асхыс аймааның пазы^[2]. 1999 чылдаң сығара 2000 чылға теере — Россия Федерациязының Президентінің Хакас Республиканаң тӧреміл кізізінің орынҷызы. 2001 чылдаң сығара 2018 чылға теере Саражаков Хакас Республиканың Ӧӧркі Чӧбінің орындағы пос устанысча, халых пірірігістерінҷе паза нациялар аразындағы теелістерҷе комитеттің кнезі полған.

Хакас Республиканың Ӧӧркі Чӧбінің пастағы^[3], ӱзінҷі, тӧртінҷі, пизінҷі, алтынҷы хығыртығларының депутадына табылған^[4].

«Единая Россия» партияның кізізі полған.

Чайаачы чолы

Хызылчарда ӱгренчеткен туста, Саражаков хоос школазына чӧрген, чайаачы киреен узаратхан 2003 чылда. Хоосчының хынған темазы — тӧреен чирінің чир-чайааны. Пастағы кӧзідии Хакасия газетаның туразында ирткен^[5], 2005 чылда пір ай изере — Н. Ф. Катановтың адынаң Асхыстағы чир-суғ ӱгренҷең музейде^[6]. 2017 чылда Ағбандағы станцияның Хызылчар тимір чолының тархын музейінде Хакас Республиканың Ӧӧркі Чӧбінің 25-чылына чарыдылған кӧзідиинде Саражаковтың хоостары чон алнына сығарылғаннар^[7]. Пазағы чылда Л. Р. Кызласовтың адынаң музей-культура кінінде Саражаковтың пос кӧзідии ирткен, чон хайиина хырыхча пейзаж паза натюрморт тоғызы сығарылған^[8]. 2024 чылның кічіг хырлас айында тегілек пайрамына чарыдылып, хоостар кӧзідии азылған^[9].

Хынған кирее

Саражаковтың хынған киректер санына ааллар тудары кірче^[10].

Сыйыхтар

«Хакасияа чахсы киректер ӱчӱн» орден;
Хакас Республиканың Аарластығ пічии;
Россия Федерациязының Федеральнай Чыылииның Федерация Чӧбінің Аарластығ пічии;
«Хакасияның Россия хазназына пос кӧңнінең кіргенiне 300 чыл» танығлығ медаль;
«Чахсы киректер иткен ӱчӱн» орден;
Хакас Республиканың Ӧӧркі Чӧбінің Аарластығ пічии

Алған орын

↑ Энциклопедия «Хакасия» (Хакасско-Минусинская котловина): Кто есть кто? / В. С. Яблонский. — Хак. кн. изд-во им. В. М. Торосова. — Абакан, 2022. — 101. — С. 496.
↑ Трошкин А. Ф. [https://nbdrx.ru/pdf/project/200let/bx0000667.pdf Уезд, округ, автономия, Республика Хакасия и ее люди] (орыс). — Абакан: Стрежень, 2000. — С. 25. — 104 с.
↑ Депутаты Верховного Совета Республики Хакасия I созыва (рус.). special.vs19.ru. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.
↑ Депутаты VI созыва (рус.). Верховный Совет Республики Хакасия. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.
↑ Саражаков Михаил Алексеевич (рус.). Национальная библиотека им. Н. Г. Доможакова. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.
↑ Саражаков Михаил Алексеевич (рус.). libaskiz.rh. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.
↑ Выставка, посвященная 25-летию Верховного Совета Республики Хакасия, отрылась в музее истории Красноярской железной дороги на станции Абакан им. В.С. Чекчурина (рус.). Верховный Совет Республики Хакасия. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.
↑ Михаил Саражаков: «Я люблю эту землю» (рус.). abakan.bezformata.com (19 Хосхар айы 2018). Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.
↑ В Хакасии Михаил Саражаков в новой ипостаси (рус.). 19Русинфо (28 Кічіг хырлас айы 2024). Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.
↑ Учёный-агроном Михаил Саражаков стал пчеловодом (рус.). Вести-Хакасия (26 Хандых айы 2025). Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

Литература

Усольцева, О. Н. Саражаков Михаил Алексеевич // Энциклопедия Республики Хакасия : Т. 2 : О—Я / гл. ред. В. А. Кузьмин. — Красноярск: Поликор, 2008. — С. 116. — 5000 экз. — ISBN 978-5-91502-008-4.

[1] Энциклопедия «Хакасия» (Хакасско-Минусинская котловина): Кто есть кто? / В. С. Яблонский. — Хак. кн. изд-во им. В. М. Торосова. — Абакан, 2022. — 101. — С. 496.

[2] Трошкин А. Ф. [https://nbdrx.ru/pdf/project/200let/bx0000667.pdf Уезд, округ, автономия, Республика Хакасия и ее люди] (орыс). — Абакан: Стрежень, 2000. — С. 25. — 104 с.

[3] Депутаты Верховного Совета Республики Хакасия I созыва (рус.). special.vs19.ru. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

[4] Депутаты VI созыва (рус.). Верховный Совет Республики Хакасия. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

[5] Саражаков Михаил Алексеевич (рус.). Национальная библиотека им. Н. Г. Доможакова. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

[6] Саражаков Михаил Алексеевич (рус.). libaskiz.rh. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

[7] Выставка, посвященная 25-летию Верховного Совета Республики Хакасия, отрылась в музее истории Красноярской железной дороги на станции Абакан им. В.С. Чекчурина (рус.). Верховный Совет Республики Хакасия. Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

[8] Михаил Саражаков: «Я люблю эту землю» (рус.). abakan.bezformata.com (19 Хосхар айы 2018). Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

[9] В Хакасии Михаил Саражаков в новой ипостаси (рус.). 19Русинфо (28 Кічіг хырлас айы 2024). Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

[10] Учёный-агроном Михаил Саражаков стал пчеловодом (рус.). Вести-Хакасия (26 Хандых айы 2025). Дата обращения: 17 Ӱртӱн айы 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]