Григориан мӱчелі
| Мӱчел | |||
|---|---|---|---|
| Мӱчелнің танығлары | |||
| Мӱчел кӧрімі |
|||
| Вставка високосов |
97/400 | ||
|
| |||
| Мӱчеллер изерізі: | |||
| Армелин мӱчелі · Армян: Пурунғы армян, христиан · Ассирийскай · Ацтектер · Бахаи · Бенгальскай · Буддизм · Вавилон · Византия · Іскеркі славян чоннарының · Вьетнам · Гильбурд · Григориан · Грузин · Дарискай · Пурунғы грек · Пурунғы Египет · Пурунғы Персидскай · Пурунғы славян · Еврей · Зороастрийскай · Индия: Пурунғы Индия, Индияның пірге национальнай · Инки · Иран · Ирландия · Ислам · Кельт · Хырғыс · Хыдат · Конттың · Коптскай · Малайскай · Майя · Масоннар · Миньго · Мьянма· Непал · Наа Юлиан · Пролептическай: Юлиан, Григориан · Рим · Румийскай · Руналар · Симметричнай · Совет · Алыспинчатхан · Тамильскай · Тайскай: ай, кӱн · Тибет · Ӱс сезонның · Тыва · Туркмен · Франция · Хакас · Ханаанейскай · Хараппскай · Чучхе · Швед · Шумер · Эфиопия · Юлиан · Яванскай · Япония | |||
| 2023 чыл аймах мӱчеллерде | |
|---|---|
| Григориан мӱчелі | 2023 MMXXIII |
| Юлиан мӱчелі | 2022—2023 (14 январьдаң сығара) |
| Византия эралығbr> Юлиан мӱчелі< | 7531—7532 (14 сентябрьдаң сығара) |
| Рим тӧстелгенінең | 2775—2776 (4 майдаң сығара) |
| Еврей мӱчелі |
5783—5784 ה'תשפ"ג — ה'תשפ"ד |
| Ислам мӱчелі | 1444—1445 (19 июля сығара) |
| Пурунғы армян мӱчелі | 4515—4516 (24 августтаң сығара) |
| Армян тигіриб мӱчелі | 1472 ԹՎ ՌՆՀԲ |
| Хыдат мӱчелі | 4719—4720 (22 января сығара) 壬寅 — 癸卯 хара тигр — хара кролик |
| Эфиопия мӱчелі | 2015 — 2016 |
| Пурунғы Индия мӱчелі | |
| - Викрам-самват | 2079—2080 |
| - Шака самват | 1945—1946 |
| - Кали-юга | 5124—5125 |
| Иран мӱчелі | 1401—1402 |
| Буддизм мӱчелі | 2566 |
| Голоценовай мӱчел | 12023 |
| Японияда чылларны саниры | 5 чыл Рэйва |
| Франция республика мӱчелі | 231—232 |
Григориа́н мӱчелі — Кӱн ибіре Чир айланызына тӧстенчеткен тусты санаҷаң система. Ортымахти чылның узуны 365,2425 хоныхха тиңнелче; 400 чыл аразына ағаа 97 артых чыл?! килісче[1].
Пастағызын на григориан мӱчелін Рим Пабазы XIII Григорий католиктер хазналарында чарыс айының 15-ҷі кӱнінде 1582 чылда Юлиан мӱчелі орнына кирген:4 октябрь тӧрт хоных соонаң 15 октябрь пис хоных пол парған. Григориан мӱчелі тилекейдегі хазналарның кӧп сабазында тузаланылча[2].
Григориан мӱчелінің пӱдізі
Григориан мӱчелінде чылның ортымах узуны 365,2425 хоныхха тиңнелче. Артых чылларда — 366 хоных.
Артых чыллар піди саналчалар:
- 400-ке пӧлілчеткен чылларның саннары, — артых чыл;
- 100-ке пӧлілчеткен пасха чылларның саннары — артых нимес чыллар;
- 4-ке пӧлілчеткен пасха чылларның саннары, — артых чыллар;
- пасха чыллар — артых нимес чыллар.
Ідӧк кӧр.
Алған орын
- ↑ Климишин, 1990, с. 97.
- ↑ Introduction to Calendars. United States Naval Observatory. (англ.) (19 Улуғ хырлас айы 2011). Дата обращения: 10 Ӱртӱн айы 2016.