Выходцев, Кузьма Самойлович

Рувики тiп сайттаң
Кузьма Самойлович Выходцев
Выходцев Кузьма Самойлович.jpg
Тӧреен кӱні 20 кӧрік айы 1898({{padleft:1898|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})
Тӧреен чирі Курск губерниязы
Ӱреен кӱні 18 кӱрген айы 1964({{padleft:1964|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:18|2|0}}) (65 час)
Ӱреен чирі Новоенисейка аал, амғы Пии аймағы, Хакасия
Хазна
Айғасчатхан кирее ат ӧскірҷең кізі
Сыйыхтар паза премиялар
Социалистическай Ӏстеніс Матыры
Ленин орденінең «Чааласхан ӱчӱн» медаль SU Medal For the Defence of the Soviet Transarctic ribbon.svg «1941—1945 чыллардағы Илбек Ада чаада Германияны чиңіп алған ӱчӱн» медаль

Кузьма́ Само́йлович Вы́ходцев (20 кӧрік айы 1898, Курск губерниязы[d]18 кӱрген айы 1964, Новоенисейка[d], Хызылчар крайы[d]) — аал хонииндағы совет тоғынҷызы, Социалистическай Ӏстеніс Матыры (1949).

Чуртас чолы

Кузьма Самойлович Выходцев 1898 чылның кӧрік айының 20-ҷі кӱнінде Курск губерниязында  (орыс) (амғы — Курск облазынын чирі) тӧреен. Столыпиннің чир реформазы чылларында сӧбірезінең хада Ким губерниязының Минсуғ уездіндегі Пии волозының Новоенисейка аалынзар (амғы — Хакас Республиканың Пии аймағы) кӧс парыбысхан. Кӧп чыллар изере пос хониинда істенген. 1930 чылда Новоенисейкада «Искра» колхоз тӧстелгенде, Выходцев пастағылар санында андар кірген[1].

Колхозта алнында парчатхан кізі полыбысхан, ат-товар фермазынаң устап сыххан. Чортчаң аттарны ӧскірген, олар анаң Хызыл Армияның кавалерия частьтарына паза хырығ озаринзар парҷаңнар[1].

Илбек Адалығ чаа пасталғанда, Выходцев Хызылчар крайының Хакас автоном облазының Пии аймаандағы чаа комиссариадынаң сығара Тоғысчы-кресен Хызыл Армиязына службаа тартылған. 1942 чылның кӱрген айында чааласчатхан армияа парған. 1942 чылның кӱрген айының 1-ғы кунінде Карел фронтындағы чаалазығларда аар парығлатхан. Азахха турып алып, повозочнай полған, чаа тоозылчатханда плендегі чааҷыларның 2 № пунктында служба ирткен. Аның хайиина пирілген аттарны паза хаңааларны чахсы кӧрҷең[2].

Чаа соонаң Выходцев демобилизацияа кірген. Ада чирінзер айланып, колхозта хатап селекция тоғызынаң айғас сыххан. Тоғыста пӧзік чидіглерге читкен. Иң маңнаныстығ ағаа 1948 чыл полыбысхан. Андада ағаа пирілген ат хазааларында Кузьма Самойлович 30 пиидең 30 хулун ӧскіріп алған[1].

Нинҷе-нинҷе хати Чон хонии чидіглерінің кӧзідиинде  (орыс) араласхан, медальларнаң сыйыхтатхан, ол санда ӱс хати алтын, ӱс хати кӱмӱс, пір хати хола медальны алған. 1964 чылның кӱрген айының 18-ҷі кунінде ах чарыхтаң парыбысхан[1].

Сыйыхтар

  • Социалистическай Ӏстеніс Матыры  (орыс) хазна сыйиинаң хада Ленин орденінең паза 4291 номерліг «Серп и Молот» медальнаң сыйыхтатхан (1949 чылның орғах айының 10-ҷы кӱнінде, «колхоз хайда даа кирек аал хонии ниме-ноозының поставказын паза мал-хустың прай кӧрімнерінҷе ӧскірізінҷе тиліс планын толдырғанында 1948 чылда мал ӧскірізін пӧзік синге читірген ӱчӱн»);
  • «Чааҷы чидіглері ӱчӱн» (1945 чылның сілкер айының 12-ҷі кӱні), «Совет Заполярьезін арачылаан ӱчӱн», «1941—1945 чч. Илбек Ада чаада Германияны чиңіп алған ӱчӱн» медальлар[1].
  • ВДНХ-ның 3 алтын, 3 кӱмӱс, 1 хола медальы.

Алған орын

  1. 1 2 3 4 5 Кузьма Самойлович Выходцев. «Герои страны» сайт.
  2. Выходцев Кузьма Самойлович. Память народа. Дата обращения: 16 Кӱрген айы 2026.