Чебодаева, Лариса Ильинична
| Лариса Ильинична Чебодаева | |
|---|---|
 | |
| Тӧреен кӱні | 25 улуғ хырлас айы 1956 (69 час) |
| Тӧреен чирі | Асхыс, Хакас автоном облазы, СССР |
| Хазна |
 СССР→ Россия |
| Тоғыс орны | ХГУ |
| Ӱгредии | |
| Учёнай степеньі | филология наукаларының кандидады[d] |
Лариса Ильинична Чебодаева (тӧр. 25 улуғ хырлас айы 1956, Асхыс аймағы, Хызылчар крайы[d]) — учёнай, ӱгретчі, кибелісчі. Филология наукаларының кандидады, Хакас Республиканың саблығ ӱгретчізі (2000), Россия Федерациязының пӧзік ӱгредігліг профессиональнай ӱгредігнің Аарластығ тоғынҷызы (2003)[1], М. Р. Баиновтың адынаң Хакас Республика пазының литература сыйииның лауреады полча (2024)[2].
Чуртас чолы
Асхыс аймаанда полған Кӱнӱре аалда тӧреен. 1972 чылда Маткичігдегі школаны тоозып, Ағбандағы ӱгретчілер училищезінзер ӱгренерге кірген. Аны 1976 чылда тоозып, ӱгредиин Ағбандағы ӱгретчілер тимнеҷең институтта узаратхан. Пастап Асхыс аймаандағы Пазадағы школада орыс тілі паза литература ӱгретчізі полған, анаң Хакас облазының национальнай школазында хакас тілін паза литературазын апарған.
1984 чылда Ағбандағы ӱгретчілер институдының хакас тілі паза литературазы кафедразының ассистенті полған, 1985—1988 чылларда − А.А. Ждановтың адынаң Лениградтағы Ленин ордені паза Ӏстеніс Хызыл Знамя хазна университедінің тӱрк филологиязы кафедразының аспиранты[1].
1989 чылда Алма-Ата городта «Грамматическая природа зависимых глагольных конструкций в хакасском языке» темаҷа филология наукаларының кандидады атха диссертацияны арачылап алған.
1989 чылда Ағбандағы ӱгретчілер институдының национальнай школалар факультедінің декан орынҷызы полған, 1993 чылда − ХГУ-ның национальнай школалар факультедінің деканы. 1996—2004 чылларда − ХГУ-ның Сойан-алтай тюркология институдының ӱгредіг чардығынҷа устағҷы орынҷызы, анаң хакас кафедразының устағҷызы.
190 азыра наука паза наука-методика тоғыстырының, хоос изданиелерінің авторы полча[3]. Ол санда Хакасияның школаларына 30 азыра учебник паза ӱгредіг пособиезін, студенттерге 10 азыра ӱгредіг пособиезін тимнеп салған. Ідӧк 8 чоохтар паза кибелістер чыындыларының авторы полча.
Сыйыхтар
2000 чылда «Хакас Республиканың саблығ ӱгретчізі» атха турысхан.
2002 чылда Хакас Республиканың Ӱгредіг министерствозының Аарластығ пічиинең таныхтатхан.
2003 чылда «Россия Федерациязының Пӧзік ӱгредігліг профессиональнай ӱгредігнің Аарластығ тоғынҷызы» ат пирілген.
2016 чылда «Чыл кізізі» аарластығ атнаң таныхтатхан.
2024 чылда «Пала-пархаҷахтарға» кибелістер чыындызы ӱчӱн М. Р. Баиновтың адынаң Хакас Республика пазының литература премиязының лауреады полыбысхан[4] (2024).
Алған орын
- ↑ 1 2 Энциклопедия «Хакасия» (Хакасско-Минусинская котловина): в 5 т. Т 5:Кто есть кто? — Абакан, 2002. — 496 с.
- ↑ Известны победители конкурса по присуждению литературных премий в Хакасии. 19rusinfo.ru (11 От айы 2024). Дата обращения: 19 Кӱрген айы 2026.
- ↑ Единый республиканский диктант на хакасском языке «Тӧреен тiлiм – хакас тiлiм! = Я люблю родной язык!» Национальная библиотека им. Н. Г. Доможакова. Дата обращения: 19 Кӱрген айы 2026.
- ↑ Литература премиязы ээлеріне читірілді (хак.). khakaschiry.ru (26 От айы 2024). Дата обращения: 19 Кӱрген айы 2026.