Нымах (театр, Ағбан)
| «Л. Г. Устиновтың адынаң „Нымах“ хакас национальнай кӧклӧ театры» | |
|---|---|
| | |
| Тӧстелген | 1979 |
| Сыйыхтар |
|
| Театр туразы | |
| Орныхчатханы | 655017, Россия, Хакас Республика, Ағбан г., К. Маркс орамазы, 5 |
| Устағ-пастағ | |
| Устағҷы | Артур Загаштоков |
| Сайт | skazka-theatre.ru |
«Л. Г. Устиновтың адынаң „Нымах“ хакас национальнай кӧклӧ театры» Хакас Республиканың хазна автоном культура учреждениезі (орыс. Государственное автономное учреждение культуры Республики Хакасия «Хакасский национальный театр кукол „Сказка“ имени Л. Г. Устинова») — Хакасияның ӧӧн городы Ағбандағы кӧклӧлер театры.
Тархын
Театр 1979 чылның улуғ хырлас айының 28-ҷі кӱнінде С. Михалковтың паза В. Швембергернің «Три поросёнка» пьесазынҷа турғызылған ойыннаң азылған.
Театрның тӧстегҷізі паза ӧӧн режиссёры Людвиг Устинов, ӧӧн хоосчы — Марк Живило[1].
1983 — "Нымах" театр Сибирьнің паза Ыраххы Востоктың кӧклӧ театрларының I фестивальын иртірген.
1986 — театр — Сибирьнің паза Ыраххы Востоктың кӧклӧ театрларының II фестивальының араласчызы (Томск).
1987—1993 чылларда театр ӧӧн режиссер С. Столяровтың паза ӧӧн хоосчы А. Алексеевтің устаанда тоғынған.
1990 — «Нымах» — «Сибирьдегі Кукломания» чоннар аразындағы фестивальның тимнегҷізі .
1993 — «Воронежские посиделки-2» чоннар аразындағы фестивальның араласчызы (Воронеж).
1994 — Чоннар аразындағы КУКАРТ фестивальның араласчызы (Пушкин г.)[2]. «Коре Сарыг и Змея» ойын (режиссёр Ю. Фридманнаң хоосчы А. Алексеевтің хакас чонның пазылбин пӱткен чайаачызына тӧстене турғызылған пластика ойыны) Сибирьнің паза Ыраххы Востоктың кӧклӧ театрларының Омскта ирткен IV фестивальының араласчызы полыбысхан.
1996 — «Коре Сарыг и Змея» ойын «Кӧклӧ театрының иң артых ойыны» номинацияда «Алтын маска» Иң пӧзік Национальнай театр сыйиина марығда араласхан.
1997 — «Коре Сарыг и Змея» ойынға Франциядағы Шарлевиль-Мезьер городта ирткен Чоннар аразындағы кӧклӧ театрлар фестивальында хырығ озариндағы театр критиказының пӧзік паалии пирілген.
1998 чылдаң сығара 2006 чылға теере театрның ӧӧн режиссёры — Евгений Ибрагимов.
1999 — Театр Новосибирсктегі Чоннар аразындағы искусствоның кӧлееде фестивальында «Иуда Искариот. Предатель», «Старик и Волчица» паза «Сказка о Попе и работнике его Балде» (режиссёр Е. Ибрагимов, хоосчы М. Вешник) ойыннарнаң аалҷы полған.
2000 — «Иуда Искариот. Предатель» ойын — Іскеркі Европаның «Passages-2000» театрлар фестивальының араласчызы (Нанси г., Франция).
2001 — «Нымах» театр «Совместное Прошлое» Чехия-Хакасия хоос проекті хоостыра Чех Республиканың президенті полған В. Гавелнің пьесазынҷа «Аудиенция» ойынны (режиссёр Я. Фишер, «Na Zabradli» театр, Прага г.) турғыс салған. Хада-пірге проектче «De La Manufacture» (Франция) театрнаң хада «Якоб Якобсон» ойын турғызылған. Ол Аарон Цейтлиннің пьесазының темазына кӧклӧлер фантазиязы полған (режиссёр Е. Ибрагимов, хоос тоғызы И. Шауохти). Пу ойыннаң театр Іскеркі Европаның «Passages-2001» театрлар фестивальында араласхан (Нанси г., Франция).
2002 — «Алтын Аях» ойын Томск городта Р. Виндерманның хумартхызына чарыдылған чоннар аразындағы «Безграничный Театр» фестивальында; Турцияның Адана городында IV Чоннар аразындағы фестивальында; Польшаның Бельско-Бяла городында Чоннар аразындағы визуал искусство фестивальында кӧзіділген.
2003 — «Нымах» театр I Чоннар аразындағы «Чир-чайаан» кӧклӧ театрларының фестивальын (орыс тіліне Дух Земли тіп тілбестелче) иртірібіскен[3].
2004 — орғах айында театр II Чоннар аразындағы «Чир-чайаан» экология-этнос фестивальын иртірібіскен.
2005 — «Нымах» хакас национальнай кӧклӧ театры Бельгияда «Европалия-Россия 2005» фестивальда (Турней, Монс, Брюссель); «Италиядағы Сибирь культуразының кӱннері» проектте (Тренто, Турин), Францияда «Passages» фестивальда (Нанси г.) араласхан; Египетте гастрольларнаң полған (Каир, Александрия).
2006 — IV Чоннар аразындағы «Чир-чайаан» экология-этнос фестивальын иртірібіскен.
Кічіг хырлас айында «Алтын Аях» ойын Ницца городта (Франция) ирткен Россияның искусствозының паза кинозының VIII фестивальында араласчы полған; чылның соонзар театр Испанияда кибірли иртірілчеткен Кӧлееде театр фестивальында араласхан («У самого синего моря» ойын Валенсия, Хаэн, Сарагоса паза Арагона городтарда кӧзіділген).
2007 — театр «Алтын маска» ассоциацияның «Россияның городтарындағы иң артых ойыннар» проектінде араласхан (Омск, Тара).
2021 — «Нымах» хакас национальнай кӧклӧ театрына РФ-ның искусствозының саблығ деятельі, Хакасияның искусствозының саблығ деятельі, драматург, кибелісчі, Россияның Театр деятельлерінің пірігізінің кізізі, «Нымах» кӧклӧ театрның пастағы режиссёры паза тӧстегҷізі Людвиг Григорьевич Устиновтың ады пирілген (Хакас Республиканың Правительствозының 2021 чылның кӱрген айының 21-ҷі кӱнінде сыххан 10 № чахиинаң).
Репертуар
Л. Устинов, Ю. Фридман, Б. Саламчев, В. Бирюков, В. Дерягин, В. Казаков, Н. Боровков, Е. Ибрагимов режиссёрларның улуғ-кічіглерге 200 азыра ойыны турғызылған.
Ойыннарны хоости чазааннар саблығ театр хоосчылары: М. Живило, И. Уварова, О. Гончарова, В. Пономарёв, В. Никоненко, С. Столяров паза А. Алексеев.
Труппа
Театрның труппазында тоғынчалар: Артур Загаштоков (театр устағҷызы), Ирина Токарева, Людмила Образцова, Эдгард Арутюнов, Валентина Тарасова, Андрей Тимофеев, Елена Тимофеева, Юлия Рысюкова, Антон Семавин, Рима Зайнуллина, Сергей Лебедев, Василиса Лузина, Павел Шнягин, Олег Кузьмин, Мария Воробьёва, Вероника Романова, Илья Эмих, Светлана Иванова.
Сыйыхтар
«Нымах» театр —"Золотая маска" иң пӧзік национальнай театр сыйииның пис сыйиина, ідӧк «Окно в Европу» марығның «Чылның артых театры» номинациязында чиңісчі полған.
- 1980 — «Дороже золота» ойын ӱчӱн ГДР-ның драматургия фестивальының дипломы.
- 1984 — «Куда ты, Жеребёнок?» ойын ӱчӱн Чоннар аразындағы Болгария драматургиязы фестивальының лауреады (Варна).
- 1995 — «Волк и семеро» ойын ӱчӱн (режиссёр Ю. Фридман, хоосчы А. Алексеев) Азия-Амыр тиңіс регионының хазналарының Чоннар аразындағы музыка фестивальының дипломы; «Заколдованная Королевна» ойын ӱчӱн (режиссёр Ю. Фридман, хоосчы А. Алексеев) «Театр Часхызы» хызылчардағы фестивальның дипломы.
- 1999 — «Чыл театры» номинацияда «Россияа кӧзенек» марығның лауреады; «Алтын маска» сыйыхтың лауреады (Л. Андреевтің новеллазынҷа"Иуда Искариот. Предатель" ойын); Е. Ибрагимовтың «Старик и Волчица» ойыны ӱчӱн Прагада ирткен III Тиксі тилекейдегі кӧклӧ театрларының фестивальында «Артых ойын» номинацияда ӱзінҷі орын алған.
- 2000 — «Калиф-Аист» ойын ӱчӱн (режиссёр Е. Ибрагимов, хоосчы З. Давыдов) «Артых ойын» паза «Ир кізінің артых рольы» (А. Сенцов) номинацияларда «Кӧклӧ театры XXI чӱс чыл иркінінде» фестивальның лауреады (Барнаул); «Россияның істеніс сабланызы» тиксі Россиядағы марығның чиңісчізі полыбысхан.
- 2001 — «Алтын Аях» ойын «KONTAKT — 2001» (Торунь, Польша), V Тиксі тилекейдегі кӧклӧ театрларының IV Чоннар аразындағы «Spectaculo Interesse» кӧклӧ театрларының фестивальларының (Острава, Чехия) лауреады полыбысхан.
- 2002 — «Якоб Якобсон» ойын ӱчӱн «Режиссёрның артых ойыны» номинацияда «Алтын маска» сыйыхтың лауреады полыбысхан.
- 2003 — театр «Национальный» синніг пол парған. Евгений Ибрагимов «Хакас Республиканың искусствозының саблығ деятельі» атха турысхан паза «РФ-ның театр искусствозының тилізіне хозым иткен ӱчӱн» Фёдор Волковтың адынаң РФ-ның Правительствозының сыйиин алған.
- 2005 — «ATHANATOMANIA» ойын «Хоосчының артых тоғызы» номинацияда «Золотая маска» сыйыхтың лауреады. Театр «Чир-чайаан» театр проекті ӱчӱн культураҷа паза искусствоҷа Россия Федерациязының Президентінің чӧбінің грантын алған паза III Чоннар аразындағы «Чир-чайаан» экология-этнос фестивальын иртірген.
- 2006 — Э.-Э. Шмиттің пьесазынҷа «…И пишу я Тебе в первый раз (Оскар и Розовая дама)» ойын «Кӧклӧ театрындағы режиссёрның артых тоғызы» номинациядағы «Золотая маска» сыйыхтың лауреады полыбысхан. Театрның ӧӧн режиссёры Евгений Ибрагимовха «Россия Федерациязының искусствозының саблығ деятельі» ат пирілген.
- 2009 — «Соседи» ойын «Артых ойын» номинацияда"Алтын маска" сыйыхтың лауреады полыбысхан.
- 2010 — Россия Федерациязының театр искусствозының тилізіне хозым иткен ӱчӱн Фёдор Волковтың адынаң Россия Федерациязының Правительствозының сыйии (2010 чылның хандых айының 30-ҷы кӱні)[4]
Алған орын
- ↑ О театре. skazka-theatre. Дата обращения: 18 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ Хакасский Республиканский театр кукол "Сказка". Абаканский городской портал. Дата обращения: 18 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ Хакасский национальный театр кукол «Сказка» им. Л.Г. Устинова. Культура РФ. Дата обращения: 18 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 30 июня 2010 года № 1092-р. web.archive.org. Дата обращения: 18 Улуғ хырлас айы 2025.
Ссылкалар
- О театре. skazka-theatre. Дата обращения: 18 Улуғ хырлас айы 2025.
- Хакасский Республиканский театр кукол "Сказка". Абаканский городской портал. Дата обращения: 18 Улуғ хырлас айы 2025.