Разрез Кирбинский

Рувики тiп сайттаң
Разрез Кирбинский
Изображение логотипа
Хакасиядағы Кирбинскай разрезтегі аар техника, 2021 чыл
Хакасиядағы Кирбинскай разрезтегі аар техника, 2021 чыл
Тип хызырылған нандырығлығ пірігіс[d]
Тӧстелгені 2013
Орныхханы
Ӧӧн кізілер

Валерий Сидоров, ӧӧн директор

Константин Шепелев, ӧӧн инженер
Отрасль хара тас аниры[d]
Парыс 4,4 млрд салковай (2024)
Арығ парыс 520,73 млн салковай (2024)
Ӧӧн компания Русский уголь[d]
Сайт ruscoal.ru

«Разрез Кирбинский» ООО — хара тас анирынаң айғасчатхан Россиядағы компания, «Русский уголь» холдингтің холындағы пӱдіс. Толдыра юридическай ады — «Разрез Кирбинский» хызырылған нандырығлығ пірігіс. Штаб-квартира Ағбанда орныхча, ӧӧн аныҷаң паза сығарҷаң активтер — Хакасияның чирінде[1]. 2019 чылдаң сығара компания Михаил Гуцериевтің «САФМАР» промышленнай паза финанстар группазының санына кірче[2].

Тархын

«Разрез Кирбинский» ООО Ағбанда 2013 чылның кічіг хырлас айында пічікке кирілген[3].

2017 чылдаң сығара компания Пиидегі хара тастығ чирде лицензия алған орында тоғынып пастаан[4].

2019 чылның от айында «Разрез Кирбинский» ООО-ның 100 % ӱлӱзінің ээзі Михаил Гуцериевтің  (орыс) «САФМАР» группазына кірчеткен «Русский Уголь» компания пол парған[2]. Олох чылда «Русский Уголь» компанияның разрезті тилітчең инвестициялары 1,7 млрд азыра салковай пол парған[2].

2020 чылның хандых айында Россияның хара тас промышленнозын 2035 чылға теере тилітчең программа алылған, аның хоостыра компания чирнің ис-пайын читіре істезіп пастаан, анзы чир алтындағы чирнің ис-пайын 100 млн тоннаа ӧскірерге оңдай пирер[5].

2021 чылның кӧрік айында Россияның Ӧӧн хазна экспертизазы Пиидегі хара тас чирінде Кирбинскай разрезтің участогында опыттығ істезіглер апарарға чаратхан[6].

Тоғыс

Компания Минсуғдағы хара тас бассейніне кірчеткен Пиидегі чирнің ӧӧн чардығында хара тас анирынаң паза ол тоғысха тимненерінең айғасча. Лицензиялығ участоктың чирінде 1 метрдең 15 метрге читіре кӱстіг 25 хадыл табылған. Хара тастың чарадылған чыындызы — 354 млн тонна[4].

2023 чылда компанияның парызы 4,72 млрд салковайға тиңнелген, арығ парызы — 1,02 млрд салковай. 2024 чылның салтарларынҷа пу кӧзідіглер 4,4 млрд салковайға паза 520,73 млн салковайға теере тӱс парғаннар[7].

2025 чылның кічіг хырлас айында «Кирбинский» разрезте предприятие тузаланысха кирілгеннең сығара 15 миллион тонна хара тас табылған[8]. Предприятиенің сығарыс кӱзі чылда 2,4 млн тонна хара тас полча[9].

2025 чылның чарыс айында разрезтің тыхтағ-механическай участогында килкім тегілектерні сайаҷаң паза піріктірҷең шиномонтажнай стенд азылған. Предприятие ідӧк техниканы пастағы синде пос кӱзінең кӧріп пастаан[10].

Пиидегі хара тас чиріне тӧстене хара тас аныҷаң кластернің тилізі парча, аның пӱдізіне 7 хара тас разрезі кірче. Оларның тиксі чыындылары, 2021 чыл пасталғанына кӧре, 4 млрд тоннаа паалалғаннар, ол тусха Россияның чирінде «Д» маркалығ пӧзік калориялығ энергетика кӧмірінің иң килкім источнигі тіп саналған[6].

Право паза экология аспекттері

Прокуратуры хоостыра нандырыға тартханы

2023 чылда Пии аймааның прокуратуразы Кирбі  (орыс) аалның чуртағҷыларының чарытхы пір синде пирілбинчеткен тіп ӧменең пирілген хоптанызы хоостыра сыныхтағ иртірген. Иң пӧзік нагрузкалар тузында «Разрез Кирбинский» чарадылчатхан кӱстің синінең азыра тузаланғанын, анзы орындағы чуртағҷыларның тураларында чарытхы энергиязының качествозына теел парғанын тапхан. Предприятие читпестерні хыйыстырҷаң ондайларнаң тузаланмаан паза тиріглеріне кирек ӧнетін компенсация тиріглерінең тиріндірбеен[11]. Прокурорның пічии толдырылбаан соонда, сыныхтағ органы чарғаа айланған. Ағбандағы город чарғызы чарытхы энергиязының качествозын чахсыландырар ӱчӱн компанияа энергия алҷаң тиріглерні кирек тиріглернең тиріндірерге чахығ пирген[12].

Ахчатхан суғларны тастирдаңар чарғы чарадии

2025 чылның азығ айында Ағбандағы город чарғызы Алтай аймааның прокурорының чарғаа пиргенін толдырған паза «Разрез Кирбинский» ООО-ға 2026 чылның кічіг хырлас айының 1-ғы кӱніне читіре Россия Федерациязының Аал хонии министерствозының  (орыс) чахии хоостыра ады чох кӧлзер (Харыхколь) ахчатхан суғларны тӧгібізерге чахаан. Чарғаа пирҷең пічікке сылтағ прокуратураның сыныхтаа полған, ол ахчатхан суғларда кірлепчеткен ниме-нооларның турғызылған сині асчатханын ілезіне сығарған, анзы суғ законодательствозын паза биоресурстарны хайраллирынаңар законодательствоны сайбапча[13].

Критика паза халых реакциязы

Компанияның тоғызы Хакасия чуртағҷыларының паза право арачылапчатхан пірігістернің саринаң нинҷе-нинҷе хати критика предмеді полған. Ол санда, хара тас разрезтеріндегі, Кирбі разрезіндегі, тоғыс Хойбал чазызында, хакастарның чилегеліг общиналары чуртапчатхан чирде, апарылча[14]. Ӧӧн сурығларның аразында — ибіркі чир-чайаанға теелгені, чуртас качествозы хомайланғаны паза социальнай арғыстас читкіҷе нимес полғаны[11].

Ээлер паза устағҷылар

«Разрез Кирбинский» ООО-ның тӧстегҷізі «Русский уголь» холдинг (Михаил Гуцериевтің «САФМАР» группазының активі) полча, ағаа Хакасиядағы хара тас компаниязында 100 % ӱлӱзі кірче[2]. ООО-ның ӧӧн директоры Валерий Сидоров полча, ӧӧн инженері — Константин Шепелев[4].

Алған орын

  1. ООО «Разрез Кирбинский». КонтурФокус. Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  2. 1 2 3 4 В группу «Русский Уголь» вошел угольный разрез Кирбинский. Отраслевой портал «Горная промышленность» (8 От айы 2019). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  3. ООО «Разрез Кирбинский». КонтурФокус. Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  4. 1 2 3 Анна Кучумова. Репортаж с разреза Кирбинский: дорогу молодым, Добывающая промышленность (11 Хосхар айы 2025). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  5. К 2035 году на территории Хакасии реализуют инвестпроекты по добыче угля на общую сумму более 195 млрд руб. Rzd-partner.ru (21 Орғах айы 2020). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  6. 1 2 А. Игнатьева. На Бейском месторождении введут участок опытной отработки запасов угля. Neftegaz.ru (29 Кӧрік айы 2021). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  7. ООО «Разрез Кирбинский». РБК Компании. Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  8. 15-миллионную тонну угля добыли на «Кирбинском» в Хакасии. Уголь Кузбасса (18 Кічіг хырлас айы 2025). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  9. На «Кирбинском» в Хакасии добыли 15-миллионную тонну угля. Металлический портал (18 Кічіг хырлас айы 2025). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  10. Разрез «Кирбинский» расширяет внутренний функционал ремонтно-механического участка. Газета19 (24 Чарыс айы 2025). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  11. 1 2 «Разрез Кирбинский» компании «Русский уголь» привлечен прокуратурой к ответственности. Отраслевой портал «Горная промышленность». Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  12. «Разрез Кирбинский» компании «Русский уголь» привлечен прокуратурой к ответственности. Пульс Хакасии (19 Улуғ хырлас айы 2023). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  13. Абаканский городской суд возложил обязанность на ООО «Разрез Кирбинский». Абаканский городской суд Республики Хакасия (14 Азығ айы 2025). Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.
  14. Кассационный суд поддержал коренных жителей Койбальской степи. Адемемориал. Дата обращения: 20 Сілкер айы 2026.

Ссылкалар