Тиксі тилекейдегі хар кӱні
| Тиксі тилекейдегі хар кӱні | |
|---|---|
 пічікке кирілген эмблема | |
| Тип | Кирексіністер хоостыра пічікке кирілбеен ӱлӱкӱн |
| Закон хоостыра | англ. World Snow Day |
| Ідӧк | Хысхы спорт кӧрімнерінің чоннар аразындағы кӱні |
| Тӧстелген | Чоннар аразындағы саналығ спорттың федерациязы (FIS) |
| Кӱні | кӱрген айының ӱзінҷі позырағы |
| 2025 | кӱрген айының 19-ҷы кӱні |
| 2026 | кӱрген айының 18-ҷі кӱні |
| 2027 | 17 Кӱрген айы |
| Палғалыстығ | хысхы спорт кӧрімнерінең |
Тиксі тилекейдегі хар кӱні (англ. World Snow Day, орыс. Всемирный день снега) — чоннар аразындағы ӱлӱкӱн, хысхы спорт кӧрімнерінің кӱні. 2012 чылдаң сығара чыл сай кӱрген айының ӱзінҷі позырағында таныхталча[1].
Ӱлӱкӱннің тархыны паза пӧгіннері
Ӱлӱкӱннің пастағҷызы паза тӧстегҷізі Чоннар аразындағы саналығ спорттың федерациязы (FIS) полча[2][3]. Ӱлӱкӱнні ідӧк Хысхы спорт кӧрімнерің чоннар аразындағы кӱні чіли пілчелер[4][5].
Тиксі тилекейдегі хар кӱнінің ӧӧн пӧгіні олғаннарның паза чииттернің хайиин хысхы спорт кӧрімнеріне тартары полча, арығ кииде тынанарын чонға тарадары, харның тузазынаңар паза хысхы чир-чайааннаңар пілістерні читірері. Пу ӱлӱкӱн сӧбіренің кибір-чозахтарын пиктирге полысча, пу кӱнні хада хынығ паза тузалығ икиректерде иртірерге оңдай пирче.
Ӱлӱкӱннің ӧӧн сағызының санына планетаның харлығ регионнарына климаттың алысчатханын искірері полча. Тиксі тилекейдегі хар кӱні хар ис-пайын хайраллирға, углерод ізін хызырарға паза чир-чайааннға ипти хайарға хығырча[6].
Ӱлӱкӱнні иртірчеткеннернің сағызынаң, Тиксі тилекейдегі хар кӱні хысхы спорт кӧрімнерін паза хазых чуртас оңдайларын чон аразында сабландырарға кирек.
Ӱлӱкӱннің ӧӧң девизі — «Тың хынып, танызып, сынап аларға!»
Мероприятиелер
Тиксі тилекейдегі хар кӱнінде аймах мероприятиелер тимнелчелер:
- Саналығ чыларға хынчатхан улустың паза профессионалларның аразындағы чарыстар.
- Саналығ чыларынҷа паза сноубордча мастер-класстар.
- Арығ киидегі ойыннары, ол санда харнаң крепостар пӱдірері паза саналығ чылары.
- Хысхы спорт кӧрімнеріне паза хар экосистемаларын хадарарына чарыдылған кӧзідіглер.
- Пірее мероприятиелер спортнаң наа ла айғасчатханнарға килістіре тимнелгеннер, анзы хысхы спорт кӧрімнерін прайзына азых идібізерге кӧріл парған[7][8].
Ӱлӱкӱн пис континентте таныхталча. Мероприятиелерні иртірҷең оңдайлары аймах-пасхалар: кӧзідімге, Швецияда тикке урокта паза ски-пассалар иртірчеткен азых ізіктер кӱннері тимнелчелер, Перуда чӧрімнер хум дюналарында иртчелер[9].
Хронология
| № | Кӱн |
|---|---|
| 1 | 2012 чылның кӱрген айының 22-ҷі кӱні |
| 2 | 2013 чылның кӱрген айының 20-ҷі кӱні |
| 3 | 2014 чылның кӱрген айының 19-ҷы кӱні |
| 4 | 2015 чылның кӱрген айының 18-ҷі кӱні |
| 5 | 2016 чылның кӱрген айының 17-ҷі кӱні |
| 6 | 2017 чылның кӱрген айының 15-ҷі кӱні |
| 7 | 2018 чылның кӱрген айының 21-ҷі кӱні |
| 8 | 2019 чылның кӱрген айының 20-ҷі кӱні |
| 9 | 2020 чылның кӱрген айының 19-ҷы кӱні |
| 10 | 2021 чылның кӱрген айының 17-ҷі кӱні |
| 11 | 2022 чылның кӱрген айының 16-ҷы кӱні |
| 12 | 2023 чылның кӱрген айының 15-ҷі кӱні |
| 13 | 2024 чылның кӱрген айының 21-ҷі кӱні |
| 14 | 2025 чылның кӱрген айының 19-ҷы кӱні |
| 15 | 2026 чылның кӱрген айының 18-ҷі кӱні |
Чыл сай ӱлӱкӱнні онарлар хазна таныхтапча. Иң ӧткіннер аразында — хысхы спорт кӧрімнері чахсы тиліпчеткен инфраструктуралығ хазналара: Швейцария, Австрия, Канада, Норвегия паза Япония. Хар асхынах чатчатхан регионнарда даа мероприятиелер иртчелер, анда пос иткен хар тузаланылча.
2012 чылда, пастағы чылда, ӱлӱкӱнні тилекейнің 20 хазназында таныхтааннар, оларның аразында США, Канада, Австралия, Швейцария, Финляндия, Германия, Великобритания, Норвегия, Польша, Турция, Казахстан, Украина паза пасхазы полған[10]. Пазағы чылларда араласханы хоостыра саннар:
- 2017 чыл: 46 хазна (478 мероприятиe)[11];
- 2018 чыл: 44 хазна (516 мероприятие)[12];
- 2019 чыл: 45 хазна (464 мероприятие);
- 2020 чыл: 45 хазна;
- 2021 чыл: 33 хазна (100 азыра мероприятие)[13][14];
- 2022 чыл: 42 хазна (148 мероприятие)[15];
- 2023 чыл: 41 хазна (126 мероприятие)[16];
- 2024 чыл: 38 хазна (111 мероприятие).
Чапсых танығлар
- Чир ӱстӱнің чарымынҷа чуртағҷылары хаҷан даа сын харны кӧрдееннер, сомнарда ла.
- Тӧӧй хоостығ харыҷах чоғыл тіп кӧрім пар. Физик Джон Нельсонның сӧстерінең, харыҷахтарның геометрия пӱдістерінің саны тиксі Чир ӱстӱндегі атомнарның санын асча[8].
- Тиксі тилекейдегі хар кӱні — Чоннар аразындағы саналығ спорт федерациязының «Олғаннраны харға сығарыңар» (Bring Children to the Snow) тіп 2007 чылда тоғын сыххан килкім программазының чардығы.
- 2021 чылда Тиксі тилекейдегі хар кӱні COVID-19 пандемия тузында ирткен, аннаңар мероприятиелернің кӧп сабазы хорғыс чох поларына килістіре тимнелгеннер паза онлайн оңдайнаң ирткеннер[17].
Алған орын
- ↑ FIS announce future dates for World Snow Day. Inside the Games. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ Всемирный день снега. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ В поисках снега: во всем мире прошел World Snow Day. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025. Архивировано 18 Хандых айы 2021 года.
- ↑ 19 января — Всемирный день снега (Международный день зимних видов спорта). Ассоциация «Здоровые города, районы и посёлки». Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ 15 января – Всемирный день снега. МПГУ. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ Всемирный день снега. РИА Новости. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ 22 января — Всемирный день снега. Гдеэтотдом.ru.
- ↑ 1 2 Всемирный день снега: история и интересные факты. Sputnik.ru. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ 13th edition of World Snow Day a global success. FIS. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ Всемирный день снега: история и интересные факты. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025. Архивировано 1 Азығ айы 2021 года.
- ↑ 6th edition of World Snow Day a success world-wide. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ World Snow Day 2018 celebrated in grand fashion. FIS. Дата обращения: 20 Кічіг хырлас айы 2025.
- ↑ World Snow Day. ski.bg. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ FIS Council Spring 2021 Final Minutes (pdf). FIS. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ World Snow Day 2022 Claims Success. PlanetSKI. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ World Snow Day 2023 Report has arrived! FIS. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- ↑ День снега поможет детям смотреть в будущее с оптимизмом - глава FIS. РИА новости. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
Ссылкалар
- World Snow Day. daysoftheyear.com. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.
- 15 января – Всемирный день снега (Международный день зимних видов спорта). profilaktika.tomsk.ru. Дата обращения: 5 Улуғ хырлас айы 2025.